Pakistan güvenlik güçleri, Afganistan'ın doğu sınır bölgelerine yönelik yeni bir dizi sınır ötesi operasyon başlattı. Resmi kaynaklara göre, saldırılarda çoğunluğu sivil olmak üzere en az 83 kişi hayatını kaybetti, 121 kişi yaralandı. Bu operasyonlar, Pakistan yönetiminin Afganistan topraklarında barındığı iddia edilen Pakistan Talibanı (TTP) militanlarına karşı yürüttüğü sınır ötesi harekatın en kanlı halkalarından biri olarak kayda geçti.
Gelişmenin Arka Planı
Pakistan, son aylarda TTP militanlarının sınır ötesi saldırılarını gerekçe göstererek Afganistan topraklarına yönelik hava saldırıları ve topçu atışlarını yoğunlaştırdı. Birleşmiş Milletler'in geçtiğimiz ay yayımladığı rapora göre, yılın ilk üç ayında Afganistan'da yaşanan çatışmalarda en az 372 sivil hayatını kaybetti, 397 kişi yaralandı. Taliban yönetimi, Pakistan'ı egemenlik ihlali yapmakla suçlarken, saldırıların İslamabad'ın Afganistan'daki iç istikrarsızlığı kullanma amacı taşıdığını öne sürdü. Kabil'deki Taliban yönetimi, Pakistan Büyükelçisi'ni Dışişleri Bakanlığı'na çağırarak resmi protesto notası verdi.
Analistler, Pakistan'ın sınır ötesi operasyonlarının 2021'de Taliban'ın Afganistan'da yönetimi devralmasından bu yana arttığına dikkat çekiyor. Pakistan, Afganistan topraklarında yaklaşık 50 bin TTP militanının barındığını iddia ederken, Taliban yönetimi bu iddiaları reddediyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Pakistan'ın sınır ötesi saldırıları, bölgede zaten kırılgan olan güvenlik durumunu daha da karmaşık hale getiriyor. Çin, Pakistan-Afganistan sınırındaki istikrarsızlığın Kuşak ve Yol Projesi'nin güvenliğini tehdit etmesinden endişe ediyor. Öte yandan, ABD ve Batılı ülkeler, Taliban'ın iktidara gelmesinden bu yana Afganistan'daki terör gruplarının varlığının azalmadığını belirterek Pakistan'ın güvenlik endişelerini anlayışla karşıladıklarını ifade ediyor. Ancak sınır ötesi operasyonların sivil kayba yol açması, uluslararası toplumun tepkisini çekiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Pakistan-Afganistan arasındaki bu çatışmalı süreç, Türkiye'nin bölgedeki dengeleri etkileyebilecek önemli bir gelişme. Türkiye, Afganistan'da Taliban yönetimi ile diyalog halinde olan ve Kabil'de büyükelçiliği bulunan birkaç ülkeden biri. Pakistan ile ise tarihi ve stratejik bağlara sahip. Bu durum, Türkiye'nin arabuluculuk veya istikrar sağlama çabalarında denge politikası izlemesini zorunlu kılıyor. Ayrıca, Afganistan'daki istikrarsızlığın göç dalgalarına ve bölgesel güvenlik tehditlerine yol açması, Türkiye'nin güney sınırlarındaki hassasiyeti artırabilir. Ankara'nın bu krizde aktif diplomasi yürütmesi bekleniyor.
