Küresel özel sermaye sektöründe, anlaşma yapma faaliyetlerinin beklenenden daha uzun süre durgun kalmasıyla birlikte, yatırımcıların portföylerinde "zombi fon" olarak adlandırılan ve yeni yatırım yapmayan ancak tasfiye de edilmeyen fonların sayısının artması bekleniyor. Bloomberg'in haberine göre, ikinci el fon pazarında faaliyet gösteren Coller Capital tarafından yapılan bir ankete katılan özel sermaye yatırımcılarının önemli bir kısmı, önümüzdeki dönemde bu tür fonlarla daha sık karşılaşacaklarını ifade ediyor. Anket, sektörün içinde bulunduğu likidite sıkışıklığının ve yüksek faiz ortamının, fonların çıkış stratejilerini uygulamasını zorlaştırdığını gösteriyor.
Zombi Fonların Yükselişinin Arkasındaki Dinamikler
Bloomberg Deals programında Coller Capital anketini değerlendiren Bloomberg muhabiri Scarlet Fu ve Dani Burger, zombi fon kavramını ve bu fonların neden çoğaldığını ele aldı. Ankete göre, yatırımcıların yüzde 70'inden fazlası önümüzdeki iki yıl içinde portföylerinde en az bir zombi fon bulunacağını öngörüyor. Bu oran, geçen yıla göre belirgin bir artışa işaret ediyor. Zombi fonlar, genellikle yatırım dönemini tamamlamış ancak ellerindeki şirketleri satamayan veya halka arz edemeyen fonlar olarak tanımlanıyor. Bu fonlar, yeni yatırım yapmasalar da yönetim ücreti almaya devam ediyor ve yatırımcıların sermayesini etkin bir şekilde kullanamıyor.
Yüksek faiz oranları ve değerlemelerdeki belirsizlik, birleşme ve satın alma (M&A) faaliyetlerini olumsuz etkiliyor. Özellikle borçlanma maliyetlerinin artması, kaldıraçlı satın almaları (LBO) daha pahalı hale getirirken, satıcıların değerleme beklentileri ile alıcıların ödeme istekliliği arasındaki fark, anlaşmaların önündeki en büyük engellerden biri olarak öne çıkıyor. Bu durum, özel sermaye fonlarının portföylerindeki şirketleri elden çıkarmasını zorlaştırarak, fon sürelerinin uzamasına ve zombi fon sorununun derinleşmesine yol açıyor.
Küresel Etkiler ve Piyasalara Yansımaları
Zombi fonların artması, özel sermaye sektörü için önemli riskler barındırıyor. Bu fonlar, yatırımcıların sermayesini bağlayarak yeni fırsatlara yatırım yapılmasını engellerken, fon yöneticileri için de itibar kaybına neden olabiliyor. Ayrıca, bu durum ikinci el fon piyasasında (secondaries) işlem hacminin artmasına yol açıyor. Yatırımcılar, zombi fonlardaki paylarını indirimli olarak satmak isterken, alıcılar da bu varlıkları düşük fiyattan devralarak kâr elde etmeye çalışıyor. Coller Capital gibi ikinci el fon uzmanları, bu ortamda daha aktif rol oynuyor.
Bloomberg anketine göre, yatırımcıların çoğu, mevcut piyasa koşullarının en az bir yıl daha devam edeceğini düşünüyor. Bu da zombi fon sorununun yakın vadede çözülmeyeceğine işaret ediyor. Öte yandan, bazı analistler, faiz oranlarındaki olası bir düşüşün M&A faaliyetlerini canlandırabileceğini ve zombi fonların sayısını azaltabileceğini belirtiyor. Ancak bu senaryonun gerçekleşmesi için merkez bankalarının para politikalarında belirgin bir gevşemeye gitmesi gerekiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye'deki özel sermaye fonları da benzer zorluklarla karşı karşıya. Yüksek enflasyon, faiz oranlarındaki belirsizlik ve TL'nin değer kaybı, yabancı yatırımcıların Türkiye'ye yönelik iştahını sınırlıyor. Özellikle uluslararası fonların portföylerinde zombi fonların artması, Türkiye'deki fırsatlara ayrılan kaynakları daraltabilir. Ancak Türkiye'deki fon yöneticileri için yerel çıkış stratejileri (örneğin halka arz veya stratejik satış) görece daha erişilebilir olabilir. Bu süreçte, Türk özel sermaye sektörünün daha yaratıcı yapılandırmalar ve ikinci el fon pazarlarına yönelmesi beklenebilir. Küresel likidite sıkışıklığı, Türkiye'deki girişim sermayesi yatırımlarını da olumsuz etkileyebilir.
