İngiltere'nin Oxfordshire bölgesinde, yasa dışı olarak boşaltılan ve 10 metre yüksekliğe ulaşan "yasa dışı atık dağı" olarak nitelendirilen çöp yığınıyla ilgili iki kişi daha gözaltına alındı. Böylece olay kapsamında gözaltına alınanların sayısı altıya yükseldi. Yetkililer, temizlik çalışmalarının yaklaşık 6 milyon sterline mal olduğunu açıkladı. Olay, ülkenin atık yönetimi ve çevre denetimi konusundaki zafiyetlerini bir kez daha gündeme getirdi.
Olayın arka planı
Geçtiğimiz aylarda Oxfordshire'da özel bir arazide, izinsiz olarak dökülen atıkların oluşturduğu devasa yığın, çevre sakinleri ve yetkililer tarafından fark edildi. Yığının yüksekliği 10 metreye ulaşırken, atıkların arasında inşaat molozları, plastikler ve kimyasal maddelerin bulunduğu belirtiliyor. Olayın ardından başlatılan soruşturmada, atıkların yasa dışı yollarla bölgeye taşındığı ve bu işi organize eden bir şebekenin varlığı üzerinde duruluyor.
Yetkililer, temizlik çalışmalarının yaklaşık 6 milyon sterline (yaklaşık 7,5 milyon dolar) mal olduğunu ve bu maliyetin kamu kaynaklarından karşılandığını belirtti. Çevre ajansı sözcüsü, "Bu tür yasa dışı dökümler sadece çevreye değil, aynı zamanda kamu bütçesine de büyük zarar veriyor" dedi. Olayla ilgili olarak daha önce dört kişi gözaltına alınmıştı; son iki gözaltıyla birlikte soruşturmanın derinleştirildiği anlaşılıyor.
Yerel yönetim, bölgede benzer yasa dışı atık dökümlerinin önlenmesi için denetimlerin artırılacağını duyurdu. Ancak uzmanlar, cezaların caydırıcılığının düşük olduğunu ve organize suç örgütlerinin bu işten büyük kazanç sağladığını vurguluyor. İngiltere'de son yıllarda artan atık ithalatı ve düzenlemelerdeki gevşeklik, çevre felaketlerine davetiye çıkarıyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Oxfordshire'daki olay, aslında Avrupa genelinde büyüyen bir sorunun sadece bir örneği. Avrupa Birliği ülkeleri, atık yönetimi konusunda sıkı kurallara sahip olsa da, yasa dışı atık ticareti ve dökümü özellikle ekonomik kriz dönemlerinde artış gösteriyor. Interpol ve Europol verilerine göre, yasa dışı atık ticareti yılda 10 ila 15 milyar euro arasında bir hacme ulaşmış durumda. Bu ticaret, organize suç grupları için uyuşturucu kaçakçılığından sonra en kârlı ikinci alan haline gelmiş durumda.
İngiltere'nin Brexit sonrası dönemde atık ihracatı ve ithalatı konusunda yeni düzenlemeler getirmesi, bazı operasyonel zorlukları da beraberinde getirdi. Özellikle denetim mekanizmalarındaki aksaklıklar, yasa dışı faaliyetlerin artmasına zemin hazırlıyor. Oxfordshire olayı, bu tür suçların sadece çevresel değil, aynı zamanda ekonomik ve sosyal sonuçları olduğunu gösteriyor.
Küresel ölçekte ise gelişmiş ülkelerin atıklarını gelişmekte olan ülkelere ihraç etmesi, uzun süredir tartışılan bir konu. Türkiye de son yıllarda plastik atık ithalatıyla gündeme gelmiş ve kamuoyunda ciddi tepkilere yol açmıştı. İngiltere'nin bu olayı, atık yönetimi politikalarının uluslararası boyutunu ve ülkelerin kendi içindeki denetim eksikliklerini gözler önüne seriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Oxfordshire'daki yasa dışı atık skandalı, Türkiye'nin son yıllarda mücadele ettiği plastik atık ithalatı sorununu akıllara getiriyor. Türkiye, 2021'de bazı plastik atık ithalatını yasaklamış olsa da, denetim eksiklikleri ve yasa dışı yollarla ülkeye sokulan atıklar çevre ve halk sağlığı için risk oluşturmaya devam ediyor. Bu olay, atık yönetiminde uluslararası işbirliğinin ve sıkı denetimin önemini gösteriyor. Türkiye'nin Avrupa'dan gelen atıkları kontrol altına alması, hem çevre koruma hem de uluslararası imaj açısından kritik. Ayrıca, benzer yasa dışı döküm olaylarının Türkiye'de de yaşanmaması için yerel yönetimlere ve çevre ajanslarına büyük görev düşüyor.
