İngiltere'de yerel yönetimlerin otopark ücretlerini yalnızca mobil uygulamalar üzerinden tahsil etmeye başlaması, sürücüler için gizli bir maliyet artışına dönüştü. Bilet makinelerinin kaldırılmasıyla birlikte park eden araç sahipleri, uygulama komisyonları ve işlem ücretleri nedeniyle yüzde 40'a varan oranda daha fazla ödeme yapmak zorunda kalıyor. Belediyeler, makinelerin bakım ve işletme maliyetlerinden kurtulmak için bu yöntemi tercih ederken, ek yük doğrudan tüketiciye yansıyor.
Bilet Makineleri Kaldırıldı, Maliyet Sürücüye Yüklendi
Ülke genelinde birçok belediye, otopark ücretlerini toplamak için kullandığı bilet makinelerini devre dışı bırakarak yalnızca akıllı telefon uygulamalarına yöneldi. Bu değişiklik, belediyelere makine bakımı, nakit toplama ve güvenlik gibi kalemlerde tasarruf sağlıyor. Ancak sürücüler, uygulama üzerinden ödeme yaparken işlem başına ek ücret, komisyon veya hizmet bedeli ödemek durumunda kalıyor. Yapılan araştırmalar, bu ek maliyetlerin park ücretini yüzde 40'a kadar artırabildiğini ortaya koyuyor.
Özellikle yaşlılar, düşük gelirli haneler ve akıllı telefon kullanmayanlar için bu durum ciddi bir erişim sorunu yaratıyor. Uygulama tabanlı sistem, nakit ödeme imkânını ortadan kaldırdığı için dijital uçurumu derinleştiriyor. Tüketici hakları grupları, belediyelerin şeffaf olmayan bir şekilde ek ücretleri yansıttığını ve kullanıcıların bu maliyetleri önceden bilmediğini belirtiyor.
Belediyeler İçin Tasarruf, Sürücüler İçin Ek Yük
Yerel yönetimler, pandemi sonrası azalan bütçeleri ve artan işletme maliyetleriyle başa çıkmak için dijital çözümlere yöneldi. Bilet makinesi başına yıllık bakım, nakit toplama ve vandalizm gibi giderler, belediyeler için önemli bir yük oluşturuyordu. Uygulama tabanlı sistemler, bu maliyetleri ortadan kaldırırken aynı zamanda veri toplama ve anlık izleme imkânı da sunuyor.
Ancak bu dönüşümün bedeli, park hizmetinden yararlanan vatandaşlara aktarılıyor. Uygulama sağlayıcıları, işlem başına belediyelerden komisyon alıyor veya doğrudan kullanıcıdan hizmet bedeli tahsil ediyor. Bazı durumlarda bu ücretler, park ücretinin üzerine eklenerek toplam maliyeti önemli ölçüde artırıyor. Sürücüler, alternatif ödeme yöntemlerinin bulunmaması nedeniyle bu ek yükü kabul etmek zorunda kalıyor.
Uzmanlar, belediyelerin dijitalleşme sürecinde tüketici dostu çözümler geliştirmesi gerektiğini vurguluyor. Örneğin, birden fazla ödeme seçeneği sunmak, uygulama komisyonlarını belediye bütçesinden karşılamak veya düşük gelirli gruplar için muafiyet tanımak gibi önlemler alınabilir. Aksi halde, park hizmeti giderek daha fazla kişi için ulaşılamaz hale gelebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İngiltere'de belediyelerin otopark ücretlerini yalnızca uygulama üzerinden toplaması ve bunun sürücülere yüzde 40'a varan ek maliyet getirmesi, Türkiye'deki yerel yönetimler için de ders niteliğinde. Türkiye'de birçok şehirde park ücretleri hâlâ nakit veya kartla ödenebiliyor; ancak dijitalleşme hızla yaygınlaşıyor. Eğer benzer bir dönüşüm şeffaf olmayan ücretlendirme ile yapılırsa, vatandaşlar için gizli bir vergi haline gelebilir. Belediyelerin tasarruf sağlarken tüketici haklarını koruması, alternatif ödeme yöntemleri sunması ve ek ücretleri açıkça belirtmesi gerekiyor. Aksi takdirde, park hizmeti adaletsiz bir yük haline gelebilir ve özellikle dar gelirli sürücüler mağdur olabilir.
