Uluslararası finans devi UBS'in yayımladığı yeni bir rapor, ABD'deki toplam servet artışına rağmen ortalama bir Amerikalı'nın ekonomik durumunun on yıl öncesine göre daha kötü olduğunu ortaya koydu. Rapor, 2010 ile 2023 yılları arasındaki verileri analiz ederek, enflasyon düzeltilmiş medyan servetin yüzde 20'den fazla gerilediğini belirtiyor. Bu durum, ABD ekonomisinin pandemi sonrası toparlanmasına ve hisse senedi piyasalarındaki rekor yükselişlere rağmen, refah artışının neredeyse tamamen en üst gelir grubuna odaklandığını gösteriyor.
Servet Eşitsizliği Derinleşiyor
UBS Küresel Servet Raporu 2024'e göre, ABD'deki toplam hanehalkı serveti 2023'te 139 trilyon dolara ulaşarak tarihi bir rekora imza attı. Ancak bu büyüme, nüfusun en zengin yüzde 10'luk kesimi tarafından domine edildi. Rapor, sıradan bir Amerikalı yetişkinin servetinin 2010'da yaklaşık 80.000 dolar seviyesindeyken, 2023'te 65.000 dolar civarına indiğini gösteriyor. Bu düşüşün başlıca nedenleri arasında artan yaşam maliyeti, yükselen faiz oranlarıyla birlikte konut kredisi yükünün ağırlaşması ve düşük gelirli hanelerin birikim yapma imkânının azalması yer alıyor. Özellikle genç yetişkinler ve orta sınıf, pandemi yardımlarının sona ermesiyle birlikte artan borçluluk oranları nedeniyle ekonomik olarak daha kırılgan hale geldi.
Küresel Boyut: Zenginler Daha Zengin, Fakirler Daha Fakir
UBS raporu, ABD'deki bu eğilimin küresel bir olgunun parçası olduğunu vurguluyor. Dünya genelinde yetişkin başına ortalama servet 2023'te 87.500 dolara yükselirken, medyan servet yalnızca 8.600 dolarda kaldı. Bu, büyümenin sadece en üst yüzde 1'lik dilime odaklandığını gösteriyor. Rapor aynı zamanda ABD'nin, toplam servet büyümesinin yarısından fazlasını oluşturarak küresel eşitsizlikte kilit rol oynadığına dikkat çekiyor. İsviçre, Hong Kong ve Avustralya gibi diğer yüksek gelirli ülkelerde de benzer eğilimler görülüyor. Ancak gelişmekte olan ülkelerde, özellikle Çin ve Hindistan'da, ortalama servet artışı daha dengeli bir seyir izliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
UBS raporu, ABD ekonomisindeki büyümenin tabana yayılmadığına işaret ederken, Türkiye açısından da önemli bir uyarı niteliği taşıyor. Türkiye'de de son yıllarda yüksek enflasyon ve kur dalgalanmaları nedeniyle hanehalkı satın alma gücü ciddi şekilde erimiştir. ABD örneği, yalnızca toplam servet büyüklüğüne odaklanmanın yanıltıcı olabileceğini, gelir dağılımı ve medyan servet gibi göstergelerin politika yapıcılar için kritik olduğunu ortaya koyuyor. Türkiye'nin uygulayacağı ekonomik politikaların, büyüme hedeflerinin yanı sıra kapsayıcılığı da gözetmesi, uzun vadeli toplumsal istikrar açısından hayati önemdedir.
