11 Haziran 2026 itibarıyla Orta Doğu ve Afrika bölgesinde ekonomik gündem yoğun. Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri, yenilenebilir enerji yatırımlarını hızlandırırken, Nijerya ve Angola gibi petrol üreticisi ülkeler küresel enerji dönüşümüne uyum sağlamak için çeşitlendirme stratejilerini derinleştiriyor. Aynı zamanda, Doğu Afrika'da Kenya ve Etiyopya arasındaki ticaret anlaşmazlığı çözüme kavuşurken, Mısır ve Sudan Nil suları paylaşımı konusunda yeni bir müzakere sürecine girdi. Bölgesel kalkınma bankaları, altyapı projelerine yönelik kredi paketlerini açıkladı.
Yenilenebilir Enerji ve Yeşil Dönüşüm
Suudi Arabistan, NEOM şehrinde inşa edilecek dev güneş enerjisi çiftliği için uluslararası konsorsiyumla anlaşma imzaladı. Proje, 2030 yılına kadar ülkenin elektrik üretiminde yenilenebilir kaynak payını %50'ye çıkarma hedefinin bir parçası. BAE ise Masdar şirketi aracılığıyla Afrika'da rüzgar ve güneş enerjisi yatırımlarını artırıyor; Moritanya, Cibuti ve Zambiya'da toplam 2 GW kapasiteli projeler duyuruldu. Nijerya, petrol gelirlerine bağımlılığı azaltmak için tarım ve teknoloji sektörlerine yönelik teşvikleri genişletti. Ülke, 2035'e kadar gayri safi yurtiçi hasılasının %30'unu petrol dışı kaynaklardan elde etmeyi planlıyor.
Ticaret ve Altyapı Gelişmeleri
Kenya ve Etiyopya arasında uzun süredir devam eden sınır ticareti kısıtlamaları, Afrika Serbest Ticaret Bölgesi (AfCFTA) çerçevesinde varılan anlaşmayla kaldırıldı. Bu adım, iki ülke arasındaki ticaret hacminin iki yıl içinde %40 artması bekleniyor. Mısır ve Sudan, Nil Nehri'nin kullanımı konusunda Etiyopya ile yürütülen müzakerelerde teknik bir komite kurulmasında uzlaştı. Bu komite, su paylaşımı ve baraj işletme protokollerini ele alacak. Afrika Kalkınma Bankası, bölgedeki ulaşım koridorlarına 1,5 milyar dolar kredi sağladı. Bu fonlar, Lagos-Cezayir Otoyolu ve Mombasa-Kigali Demiryolu gibi projelerin tamamlanmasına katkı sunacak.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişmeler, Türkiye'nin Afrika ve Orta Doğu ile artan ekonomik ilişkileri bağlamında önem taşıyor. Türk müteahhitlik firmaları, NEOM projesi ve Afrika'daki altyapı yatırımları için potansiyel fırsatlar elde edebilir. Ayrıca, yenilenebilir enerji alanındaki iş birlikleri, Türkiye'nin enerji teknolojisi ihracatını artırabilir. Nil suyu müzakerelerinde Mısır ve Sudan'ın anlaşmaya varması, Türkiye'nin bölgedeki su politikaları ve kalkınma iş birliği projeleri açısından istikrar unsuru oluşturuyor. Türkiye, Afrika Serbest Ticaret Bölgesi kapsamında ticaret hacmini genişletmek için bu anlaşmalardan yararlanabilir.
