Orléans, 21 Temmuz — Fransa'nın haziran sonunda yaşadığı rekor sıcak hava dalgası, 25 yıllık cenaze levazımatçısı Gautier Caton'un kariyerinde gördüğü en ağır dönem oldu. Caton, normalin üç katına kadar çıkan cenaze sayısı karşısında beş adet soğutmalı konteyner kiralamak zorunda kaldı. Bu durum, iklim değişikliğinin Avrupa'nın en hızlı yaşlanan toplumlarından birini nasıl kırılgan hale getirdiğini gözler önüne seriyor. Fransa'da Haziran 2019'daki sıcak hava dalgası Lyon'da 42.1°C, Orange'da 44.3°C gibi rekor sıcaklıklar kaydetti. Meteoroloji yetkilileri, bu tür aşırı hava olaylarının iklim değişikliği nedeniyle daha sık ve şiddetli hale geldiğini belirtiyor.
Artan Sıcaklıklar, Artan Ölümler
Fransa Sağlık Bakanlığı'na göre, 2019 Haziran ayındaki sıcak hava dalgası sırasında ülke genelinde 567 kişi hayatını kaybetti. Özellikle 75 yaş üstü nüfus, aşırı sıcaklara karşı en savunmasız grup olarak öne çıkıyor. Ülkede 65 yaş üstü nüfusun oranı %20'yi aşmış durumda ve bu oranın 2050'de %25'e çıkması bekleniyor. Cenaze levazımatçısı Caton, "Normalde yaz aylarında günde 10-15 cenaze alırken, sıcak dalgası sırasında bu sayı 40'a fırladı. Mevcut soğutma kapasitemiz yetersiz kaldı," diyor. Hükümet, sıcak hava dalgalarına karşı uyarı sistemlerini güçlendirse de, altyapının yaşlanan nüfusun ihtiyaçlarına yanıt vermesi giderek zorlaşıyor. Paris'teki bazı huzurevlerinde klima yetersizliği ve personel eksikliği nedeniyle ölümler yaşanıyor.
Fransa'dan Avrupa'ya: İklim Değişikliğinin Ortak Sınavı
Fransa'nın yaşadığı bu durum, tüm Avrupa için bir uyarı niteliği taşıyor. 2003 yılında Avrupa'yı vuran sıcak hava dalgasında yaklaşık 70 bin kişi hayatını kaybetmişti. O tarihten bu yana ülkeler erken uyarı sistemleri ve eylem planları geliştirmiş olsa da, iklim değişikliğinin hızlanması bu önlemlerin yetersiz kalmasına neden oluyor. Dünya Meteoroloji Örgütü verilerine göre, sıcak hava dalgaları artık 50 yılda bir yaşanan olaylar olmaktan çıktı; her 10 yılda bir tekrarlanıyor. Avrupa Birliği, Avrupa Yeşil Mutabakatı kapsamında iklim değişikliğine uyum stratejilerini güçlendirmeye çalışıyor. Ancak uzmanlar, mevcut çabaların aşırı hava olaylarının etkilerini tamamen ortadan kaldırmaya yetmediğini vurguluyor. Fransa'da aşırı sıcaklar sadece sağlık sistemini değil, enerji altyapısını da tehdit ediyor; nükleer santraller soğutma suyu sıkıntısı nedeniyle kapasite düşürmek zorunda kalıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Fransa'da yaşanan bu sıcak hava dalgası, Türkiye için de önemli dersler barındırıyor. Türkiye, Akdeniz havzasında yer alması nedeniyle iklim değişikliğinden en fazla etkilenecek ülkeler arasında sayılıyor. Yaşlanan nüfusun oranı %10 civarında olsa da, 2050'de %18'e ulaşması bekleniyor. Türkiye'nin kentsel dönüşüm ve afet yönetimi politikaları, aşırı sıcaklara karşı dirençli hale getirilmeli. Ayrıca sağlık sistemindeki yaşlı bakımı altyapısı ve huzurevlerinin iklimlendirme standartları gözden geçirilmelidir. Fransa örneği, erken uyarı sistemlerine rağmen toplumsal kırılganlıkların giderilememesi halinde can kayıplarının kaçınılmaz olacağını göstermektedir.
