Hindistan'da çocukların ölümüne yol açan kontamine öksürük şuruplarının ardından ülke genelinde bu ürünlerin reçetesiz satışı yasaklandı. Yeni düzenleme, 16 Haziran 2026 itibarıyla yürürlüğe girdi ve tüm öksürük şuruplarının eczanelerden yalnızca doktor reçetesiyle alınabilmesini öngörüyor. Sağlık Bakanlığı, bu kararın halk sağlığını korumak ve benzer trajedilerin tekrarlanmasını önlemek amacıyla alındığını açıkladı. Geçtiğimiz yıl Gambiya, Özbekistan ve Endonezya'da yüzlerce çocuğun ölümüne neden olan kontamine şuruplar, Hindistan merkezli ilaç firmalarıyla ilişkilendirilmişti.
Gelişmenin arka planı
Hindistan İlaç Denetleme Kurumu, son iki yılda ülke genelinde 141 çocuğun kontamine öksürük şurupları nedeniyle hayatını kaybettiğini tespit etti. Ölen çocukların çoğunda akut böbrek yetmezliği görülürken, yapılan testlerde şuruplarda yüksek oranda dietilen glikol ve etilen glikol bulundu. Bu kimyasallar, endüstriyel antifrizlerde kullanılan toksik maddeler olarak biliniyor. Olayın ardından Hindistan hükümeti, ilaç üretim tesislerinde denetimleri sıkılaştırdı ve birçok fabrikayı geçici olarak kapattı. Ancak muhalefet partileri, düzenlemenin yetersiz olduğunu ve ilaç şirketlerinin yalnızca sembolik cezalarla karşılaştığını öne sürüyor. Öte yandan Dünya Sağlık Örgütü, Hindistan'ın küresel ilaç tedarikindeki kritik rolü nedeniyle bu tür önlemlerin uluslararası sağlık güvenliği için hayati olduğunu vurguluyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Hindistan'ın bu hamlesi, yalnızca iç piyasayı değil, aynı zamanda Afrika ve Güneydoğu Asya'ya yapılan ilaç ihracatını da etkileyecek. Gambiya'da 70'ten fazla çocuğun ölümüne yol açan şurupların Hindistan'dan ithal edildiği ortaya çıkmıştı. Bu durum, 'dünyanın eczanesi' olarak bilinen Hindistan'ın itibarını zedelerken, diğer ülkelerde de benzer düzenlemelerin tartışılmasına yol açtı. Ayrıca Hindistan Uzay Araştırma Örgütü'nün (NTA) Telegram'a yönelik yaptırımı ve Batı Asya'daki çatışmalar da gündemdeydi. G7 Zirvesi'nde ise yapay zeka düzenlemeleri ve iklim finansmanı öne çıktı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, ilaçta dışa bağımlı bir ülke olarak Hindistan'dan önemli miktarda hammadde ve bitmiş ilaç ithal etmektedir. Hintli firmaların üretim standartlarındaki bu sorun, Türkiye'deki ilaç güvenliği tartışmalarını yeniden alevlendirebilir. Sağlık Bakanlığı'nın benzer bir reçete zorunluluğu getirip getirmeyeceği merak edilirken, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu'nun ithal ilaçlara yönelik denetimlerini artırması bekleniyor. Küresel ilaç tedarik zincirindeki kırılganlıklar, Türkiye'nin yerli üretim kapasitesini artırma hedefini daha da önemli kılıyor.
