Birleşik Krallık'ta genç erkekler arasında vazektomi (erkek kısırlaştırma) ameliyatı olanların sayısı hızla artıyor. BBC News'in haberine göre, bu artışta çiftlerin doğum kontrol sorumluluğunu paylaşma isteği ve erkeklerin eşlerinin yaşadığı doğum travmalarına tanıklık etmesi etkili oluyor. Habere konu olan iki erkek, 20'li yaşlarında vazektomi olma kararı aldıklarını ve bu kararın arkasındaki nedenin çocuklarının doğumu sırasında yaşanan zorlu süreçler olduğunu anlattı.
Doğum travması ve bilinçli bir tercih
Haberde adı gizlenen 28 yaşındaki bir erkek, ilk oğlunun doğumu sırasında eşinin geçirdiği zorlu doğum sürecine tanıklık etmenin kendisini derinden etkilediğini söyledi. "Eşimin acı çektiğini görmek, benim için dayanılmazdı. Bu travmanın bir daha yaşanmaması için vazektomi olmaya karar verdim" diyen adam, ameliyatın kısırlaştırma anlamına geldiğini bildiğini ancak iki çocuk sahibi olarak ailesinin tamamlandığını düşündüğünü belirtti. Benzer bir deneyim yaşayan 26 yaşındaki bir başka erkek ise, ikinci çocuklarının doğumunda eşinin hayati risk yaşadığını ve bu durumun kendisinde kalıcı bir iz bıraktığını ifade etti. "O gün eşimi kaybetme korkusu yaşadım. Bu kararı alarak hem eşimi hem de kendimi bu riskten korumak istedim" dedi.
Uzmanlar, vazektominin geri dönüşümlü bir yöntem olmadığına dikkat çekiyor. Ancak genç erkeklerin bu kararı genellikle geçici bir hevesle değil, derin düşünce ve aile planlaması sonrasında aldıklarını vurguluyor. İngiltere Ulusal Sağlık Hizmetleri (NHS) verilerine göre, son beş yılda 30 yaş altı erkeklerde vazektomi oranı yüzde 30 arttı. Bu artışta sosyal medyada erkeklerin kendi hikayelerini paylaşmasının da etkili olduğu belirtiliyor.
Küresel eğilim: Erkekler doğum kontrolünde daha fazla sorumluluk alıyor
Vazektomi, dünya genelinde kadınlara uygulanan tüp ligasyonu (kadın kısırlaştırma) ameliyatına kıyasla daha basit, daha az riskli ve daha hızlı iyileşme sürecine sahip bir yöntem olarak öne çıkıyor. Küresel sağlık örgütleri, doğum kontrol sorumluluğunun kadınların üzerinde olduğu geleneksel anlayışın değişmeye başladığını ve erkeklerin de bu alanda daha fazla sorumluluk almak istediğini gözlemliyor. ABD'de yapılan araştırmalar, vazektomi oranlarının özellikle eğitimli ve kentli erkekler arasında arttığını gösteriyor. İngiltere'de ise bu ameliyatın ücretsiz olması, talebi artıran diğer bir faktör.
Öte yandan, vazektomi kararı alan erkeklerin bazıları daha sonra pişmanlık yaşayabiliyor. Uzmanlar, özellikle genç yaşta bu kararı alanların, yaşam koşulları değiştiğinde (yeni bir partner, çocuk sahibi olma isteği) geri dönüşün zor olabileceği konusunda uyarıyor. BBC'nin konuştuğu erkekler ise bu riskin farkında olduklarını ancak kendi durumlarında bunun söz konusu olmadığını söylüyor. "Bu kararı verirken sadece bugünü değil, geleceği de düşündüm. İki çocuğum benim için yeterli" diyen 26 yaşındaki erkek, vazektomi sonrası herhangi bir pişmanlık yaşamadığını da sözlerine ekledi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu haber, Türkiye'de aile planlaması ve doğum kontrolü tartışmalarına ışık tutuyor. Türkiye'de kadınların doğum kontrol yükümlülüğü geleneksel olarak daha ağır basarken, erkeklerin vazektomi gibi yöntemlere yönelmesi toplumsal cinsiyet rollerinin değişmesi açısından önemli. Ancak Türkiye'de vazektomi hâlâ yaygın bir yöntem değil; toplumda erkek kısırlaştırmasına yönelik tabular ve bilgi eksikliği sürüyor. Türkiye'de aile planlaması politikalarının kadın odaklı olması, erkeklerin bu tür yöntemler hakkında bilgilendirilmesini ve erişimini sınırlıyor. Sağlık Bakanlığı'nın bu konuda farkındalık artırıcı çalışmalar yapması, hem erkeklerin hem de kadınların doğum kontrol yükünü adil bir şekilde paylaşmasına katkı sağlayabilir. Küresel eğilim, Türkiye'nin de bu alanda toplumsal cinsiyet eşitliği perspektifini güçlendirmesi gerektiğini gösteriyor.
