ABD'de Uygun Fiyatlı Sağlık Yasası (ACA) olarak bilinen Obamacare kapsamındaki sigortalı sayısı, özellikle bazı eyaletlerde belirgin biçimde azalıyor. Sağlık politikası analistleri, artan primler ve düşen kayıt oranlarının milyonlarca Amerikalıyı daha sağlık güvencesiz bırakabileceği uyarısında bulunuyor. En büyük düşüşler, sağlık sigortası piyasasının istikrarsız olduğu ve eyaletlerin ACA'yı genişletmekte isteksiz davrandığı bölgelerde görülüyor.
Düşüşün Boyutları ve Etkilenen Eyaletler
Kaiser Aile Vakfı'nın verilerine göre, 2023 ile 2024 arasında ACA borsalarına kayıt yaptıranların sayısı %15 oranında azaldı. En keskin düşüşler Teksas, Florida, Georgia ve Kuzey Carolina gibi genişleme yapmayan eyaletlerde yaşandı. Örneğin, Teksas'ta kayıtlı sayısı 1,2 milyondan 950 bine geriledi. Bu eyaletlerde düşük gelirli bireyler için Medicaid genişletmesi yapılmadığından, prim desteği alamayanlar sigortayı tamamen bırakıyor. Uzmanlar, primlerin 2024'te ortalama %8 arttığını ve bazı eyaletlerde artışın %20'yi bulduğunu belirtiyor. Bu durum, orta sınıf aileler için özellikle yıkıcı oluyor çünkü onlar sübvansiyonlardan yararlanamıyor.
Politik ve Ekonomik Boyut
Obamacare kayıpları, ABD sağlık sistemindeki derin eşitsizlikleri ve siyasi kutuplaşmayı gözler önüne seriyor. Cumhuriyetçi yönetimlerin çoğu, ACA'yı baltalamak için çaba gösterirken, Demokratlar genişletme ve prim sübvansiyonlarını artırma yanlısı. Ekonomik olarak, sigortasız sayısındaki artış, sağlık hizmetlerine erişimi kısıtlıyor ve acil servislerde maliyetleri yükseltiyor. Kongre Bütçe Ofisi, 2030 yılına kadar 30 milyona yakın Amerikalının sigortasız kalabileceğini tahmin ediyor. Bu, özellikle kronik hastalığı olanlar ve düşük gelirli çalışanlar için ciddi bir risk oluşturuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'deki bu gelişme, Türkiye'nin sağlık politikaları açısından doğrudan bir etki oluşturmasa da küresel sağlık sigortası modelleri ve eşitsizlikler konusunda önemli dersler barındırıyor. Türkiye, Genel Sağlık Sigortası (GSS) sistemiyle düşük gelirli vatandaşları korumaya çalışırken, prim ödemelerindeki aksaklıklar ve kayıt dışı istihdam nedeniyle benzer sorunlar yaşayabiliyor. ACA'daki düşüş, sağlık sigortasının sübvansiyonlara aşırı bağımlı olması durumunda kırılganlık yaratabileceğini gösteriyor. Türkiye'nin, sağlık hizmetlerine evrensel erişimi sürdürmek için prim tahsilatını iyileştirmesi ve kamu sağlık yatırımlarını artırması gerektiği sonucu çıkarılabilir. Ayrıca, ABD'nin deneyimi, özel sigorta piyasasının düzenlenmesindeki zorluklara da ışık tutuyor.
