Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’nin Ukrayna Deniz Kuvvetleri Komutanlığı’nı ziyaretinin ardından sosyal medyada yayımlanan bir fotoğraf, Norveç yapımı Deniz Vuruş Füzesi’nin (Naval Strike Missile – NSM) ilk kez Ukrayna ordusunda hizmete girdiğini gösteriyor. Kamyona monteli bir fırlatıcı üzerinde görülen füze, Ukrayna’nın Karadeniz’deki Rus donanmasına karşı taarruz kabiliyetini önemli ölçüde artıracak bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
Gelişmenin Arka Planı
NSM, Kongsberg Defence & Aerospace tarafından üretilen, modern bir gemisavar seyir füzesidir. 185 kilometreden fazla menzile sahip olan füze, alçak irtifa uçuşu ve kızılötesi arayıcı başlığı sayesinde radar tespitinden kaçınma ve hassas vuruş yapma kabiliyetine sahiptir. Daha önce Norveç, Polonya, Malezya, Almanya, ABD, Japonya, Avustralya, Kanada ve İspanya donanmalarında kullanılan NSM, ilk kez bir kara platformundan Ukrayna’da görüntülendi. Bu, Ukrayna’nın Harpoon gemisavar füzelerinden sonra ikinci Batı yapımı gemisavar füzesi sistemi oldu.
Ukrayna’nın NSM’yi hangi yolla tedarik ettiği net değil; ancak Norveç’in 2022’de Ukrayna’ya askeri yardım kapsamında NSM ve fırlatıcı sistemleri sağlayacağını duyurduğu biliniyor. Fotoğraftaki araç, Ukrayna’nın kullandığı KrAZ kamyonu olabilir ya da fırlatıcı bizzat Norveç’ten gönderilmiş olabilir. Sistem, Ukrayna’nın Karadeniz’deki Rus gemilerine karşı daha esnek ve mobil bir vuruş gücü sunacak.
Bölgesel ve Küresel Boyut
NSM’nin Ukrayna’da görülmesi, savaşın deniz boyutunda önemli bir kırılma noktasına işaret ediyor. Ukrayna, savaşın başından beri Rus Karadeniz Filosu’na karşı insansız deniz araçları ve Harpoon füzeleriyle başarılı saldırılar düzenledi. NSM’nin eklenmesiyle Ukrayna’nın gemi karşıtı füze cephaneliği daha da güçlenecek. Rusya’nın 2014’ten beri Karadeniz’deki hâkimiyetini pekiştirme çabası, Ukrayna’nın bu yeni kabiliyetiyle tehdit altına girebilir. Ayrıca NSM, NATO standardı bir sistem olduğundan Ukrayna ordusunun Batı silah sistemleriyle entegrasyonu da hızlanıyor.
Bu haber, Rusya’nın savaşta deniz üstünlüğünü sürdürme çabalarına karşı Ukrayna’nın asimetrik yanıtının bir parçası olarak okunmalı. NSM’nin kara platformundan kullanılması, Ukrayna’nın füze savunması için benzer uyarlamalar yaptığı gibi, bir ilk olma özelliği taşıyor. Batı ülkelerinin Ukrayna’ya gelişmiş silah sistemleri sağlamaya devam etmesi, savaşın seyrini etkilemeye devam edecek.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Karadeniz’de kıyıdaş ülkelerden biri olarak bu gelişmeden doğrudan etkileniyor. Ukrayna’nın NSM gibi etkili gemisavar füzelerine sahip olması, Montrö Boğazlar Sözleşmesi’nin dengelerini koruma çabalarını dolaylı olarak etkileyebilir. Türkiye, savaşın başından beri Karadeniz’deki gerginliğin tırmanmaması için Montrö’nün uygulanmasını titizlikle yürütüyor. Ancak Ukrayna’nın bu tür füzelerle Rus donanmasına karşı daha aktif bir tehdit oluşturması, Rusya’nın Karadeniz’deki pozisyonunu zorlayabilir ve bölgedeki askeri hareketliliği artırabilir. Türkiye’nin, hem NATO müttefiki hem de Karadeniz’de istikrar arayan bir ülke olarak, bu gelişmeyi yakından takip etmesi beklenir.
