Nijerya'nın başkenti Abuja'da yaşayan Grace Adama, iki odalı dairesinde kulaklarını takarken bir yandan da el çantasını kapıp işe gitmek için hazırlanıyor. Ancak bu sabah rutini, ülkenin karşı karşıya olduğu derin ekonomik krizin gölgesinde geçiyor. Adama, artan gıda ve yakıt fiyatları nedeniyle ailesinin geçimini sağlamakta zorlandığını belirtiyor. Şubat ayında yapılacak genel seçimler öncesinde, Nijerya'da hayat pahalılığı halkın en büyük şikâyetlerinden biri haline gelmiş durumda.
Ekonomik kriz ve hükümetin politikaları
Nijerya ekonomisi, COVID-19 salgınının etkileri ve petrol fiyatlarındaki dalgalanmalarla mücadele ederken, hükümetin yakıt sübvansiyonlarını kaldırma kararı ve döviz kurundaki serbestleşme gibi politikalar, fiyatların hızla yükselmesine neden oldu. Ülkede benzin fiyatları yılın başından bu yana yaklaşık üçe katlandı. Gıda enflasyonu ise yüzde 25'in üzerine çıktı. Bu durum, özellikle dar gelirli aileleri olumsuz etkiliyor. Ekonomistlere göre, hükümetin bu politikaları uzun vadede ekonomiyi istikrara kavuşturmayı hedeflese de, kısa vadede halkın alım gücünü ciddi şekilde düşürüyor.
Grace Adama gibi vatandaşlar, haftalık gıda alışverişlerinin bütçelerinin büyük bir bölümünü oluşturduğunu, artık et ve balık gibi protein kaynaklarını dahi alamadıklarını söylüyor. Birçok aile, çocuklarının beslenmesini kısıtlıyor ya da daha ucuz gıdalara yöneliyor. Abuja sokaklarında yapılan röportajlarda, vatandaşlar hükümetin acil önlem almasını talep ediyor. Ülke genelinde son haftalarda düzenlenen gösterilerde sıklıkla “Geçinemiyoruz” sloganları yükseliyor.
Seçim arifesinde siyasi gerilim
Nijerya, 11 Şubat'ta devlet başkanı ve parlamento seçimlerine gidiyor. Seçimlere sayılı günler kala iktidar partisi APC'nin adayı Bola Tinubu ile ana muhalefet partisi PDP'nin adayı Atiku Abubakar arasındaki yarış, ekonomik krizin etkisiyle daha da kızışmış durumda. Adaylar, hayat pahalılığı ile mücadele için vaatlerde bulunuyor. Tinubu, ekonomiyi canlandırmak için özel sektörü öne çıkaran bir program vaat ederken, Abubakar ise kamu harcamalarını artıracağını savunuyor. Ancak seçmenlerin büyük bir bölümü, vaatlere temkinli yaklaşıyor. Siyasi analistler, bir önceki seçimlerde olduğu gibi bu seçimde de ekonomik memnuniyetsizliğin sandığa yansıyabileceğini belirtiyor. Hükümetin son anda hayat pahalılığını azaltmak için geçici önlemler alabileceği konuşuluyor.
Seçim süreci, ülkenin kuzeydoğusunda devam eden Boko Haram saldırıları ve güneydoğudaki ayrılıkçı hareketlerin neden olduğu güvenlik sorunlarıyla da gölgeleniyor. Bu durum, halkın oy verme güvenliği konusunda endişelerini artırıyor. Uluslararası kuruluşlar seçimlerin adil ve güvenli bir şekilde yapılması için çağrıda bulunuyor.
Nijerya, AfrikA'nın en büyük ekonomisi ve petrol üreticisi olmasına rağmen, halkının büyük bir bölümü yoksulluk sınırının altında yaşıyor. Dünya Bankası'na göre, ülkede yaklaşık 40 milyon insan yoksulluk içinde. Petrol gelirleri, ülkenin ekonomik kalkınmasına yeterli katkıyı sağlayamıyor; ihracata dayalı ekonominin çeşitlendirilememesi, kırılganlığı artırıyor. Seçim sonuçları, ülkenin bu sorunlara nasıl çözüm bulacağı açısından belirleyici olacak.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Nijerya, Türkiye açısından Afrika'da önemli bir ticaret ve yatırım ortağıdır. Türkiye'nin Nijerya ile ticaret hacmi 2022'de 1,5 milyar dolar seviyelerine ulaştı ve iki ülke arasındaki ilişkiler son yıllarda ivme kazandı. Nijerya'daki ekonomik istikrarsızlık ve olası bir iç karışıklık, Türk iş insanlarının bölgedeki faaliyetlerini olumsuz etkileyebilir. Ayrıca, Nijerya'daki siyasi istikrar, Sahra Altı Afrika'da barışın korunması açısından kritik önemde. Türkiye'nin Afrika açılımı politikası kapsamında Nijerya ile savunma, enerji ve altyapı alanlarında iş birlikleri güçlenerek devam etmektedir. Bu nedenle, Nijerya'daki seçimlerin sonucu ve ülkenin istikrarı, Türkiye'nin bölgedeki çıkarları için doğrudan önem taşımaktadır.
