Nijerya'nın güneybatısındaki Ondo eyaletinde, metanol içerdiği değerlendirilen yerel olarak üretilmiş bir alkollü içkinin tüketilmesi sonucu en az 49 kişi hayatını kaybetti, 100'den fazla kişi de yaralandı. Yetkililer, zehirlenmenin kaynağı olarak yüksek alkol oranına sahip 'Monkey Shoulder' adlı bitkisel içkiyi işaret ediyor. Olay, bölgede son yılların en ölümcül toplu zehirlenme vakalarından biri olarak kayıtlara geçti. Sağlık ekipleri ve güvenlik güçleri, içkinin dağıtım ağını ve üretim sürecini mercek altına almış durumda.
Sahte içki nasıl bu kadar ölümcül hale geldi?
Ondo eyaletinde tüketilen 'Monkey Shoulder', adını İskoç viskisiyle aynı olmasına rağmen, aslında yerel olarak üretilen ve yüksek alkol içeren bir bitkisel içki. İlk bulgular, içkinin üretiminde kullanılan hammaddelere metanol karıştığını gösteriyor. Metanol, endüstriyel çözücülerde ve antifrizde bulunan, insan sağlığı için son derece zehirli bir kimyasal. Az miktarda alındığında bile görme kaybı, karaciğer yetmezliği ve ölüme yol açabiliyor. Nijerya'da ekonomik zorluklar nedeniyle ucuz ve denetimsiz üretilen yerel içkiler sıkça tüketiliyor. Bu tür içkiler, bazen gerçek alkol yerine daha ucuz olan metanol ile güçlendiriliyor.
Ondo eyaleti polis sözcüsü, olayın ardından çok sayıda kişinin hastaneye kaldırıldığını ve ölü sayısının artmasından endişe edildiğini belirtti. Sağlık yetkilileri, zehirlenme belirtileri gösteren kişilerin vakit kaybetmeden hastaneye başvurması çağrısında bulundu. Nijerya'da daha önce de benzer vakalar yaşanmıştı; 2020'de Rivers eyaletinde sahte alkolden 20'den fazla kişi ölmüştü. Uzmanlar, ülkede alkol üretiminin büyük ölçüde kayıt dışı olması nedeniyle denetimlerin yetersiz kaldığını vurguluyor.
Olayın ardından bölge halkı, yetkililerden acil önlem almasını istedi. Yerel yönetim, 'Monkey Shoulder' satışını geçici olarak yasaklarken, içkinin üretildiği tesislerin kapatıldığı bildirildi. Ancak, benzer içkilerin ülke genelinde yaygın olarak satıldığı ve yeterli denetim olmadığı için başka vakaların da görülebileceği belirtiliyor.
Nijerya'da sahte alkol sorunu ve bölgesel etkiler
Nijerya, Afrika'nın en kalabalık ülkesi ve ekonomik zorluklarla boğuşuyor. Yüksek işsizlik ve yoksulluk, insanları ucuz ve güvenilmez alkollü içeceklere yönlendiriyor. Ülkede alkol tüketimi yasal olmakla birlikte, üretim ve dağıtım zinciri büyük ölçüde denetimsiz. Bu durum, metanol zehirlenmesi gibi ölümcül olayların sık yaşanmasına neden oluyor. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre, Nijerya'da alkol tüketimine bağlı ölümler her yıl artıyor. Hükümet, zaman zaman sahte içki operasyonları düzenlese de, sorunun kökeninde yatan yoksulluk ve düzenleyici kurumların zayıflığı çözülemiyor.
Ondo'daki bu trajedi, sadece Nijerya'nın değil, benzer ekonomik koşullara sahip diğer Afrika ülkelerinin de karşı karşıya olduğu bir halk sağlığı krizini gözler önüne seriyor. Sahte alkol, özellikle genç nüfus arasında hızla yayılıyor. Uluslararası kuruluşlar, Nijerya hükümetine alkol üretim ve satışını düzenleyen yasaları güçlendirmesi çağrısında bulunuyor. Ancak, yolsuzluk ve kaynak yetersizliği nedeniyle bu çağrılar genellikle sonuçsuz kalıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Nijerya'da yaşanan bu toplu zehirlenme vakası, doğrudan Türkiye'yi ilgilendirmese de, küresel sahte ürün ve halk sağlığı sorunlarına dikkat çekiyor. Türkiye, son yıllarda Afrika ülkeleriyle ticari ve diplomatik ilişkilerini güçlendiriyor. Nijerya, Türkiye'nin Afrika'daki en büyük ticaret ortaklarından biri. Bu tür olaylar, bölgede istikrarsızlığı artırarak Türk yatırımlarını ve ekonomik çıkarları olumsuz etkileyebilir. Ayrıca, sahte alkol ticareti küresel bir sorun; Türkiye de zaman zaman sahte içki vakalarıyla gündeme geliyor. Nijerya'daki olay, denetimsiz üretimin ne kadar ölümcül olabileceğini gösterirken, Türkiye'nin kendi iç pazarındaki denetimleri sıkı tutması gerektiğine işaret ediyor.