Birleşmiş Milletler Dünya Gıda Programı (WFP), Nijerya'nın kuzeyinde çatışmalardan etkilenen dokuz eyalette 17 milyondan fazla kişinin şiddetli açlıkla karşı karşıya olduğunu açıkladı. Örgüt, şiddet olayları ve fon kesintilerinin gıda güvensizliğini neredeyse on yılın en kötü seviyesine taşıdığı uyarısında bulundu. Geçim kaynaklarını kaybeden binlerce kişi bölgeden kaçarken, insani yardım kuruluşları acil müdahale çağrısı yapıyor.
Krizin arka planı: Şiddet ve iklim değişikliği
Nijerya'nın kuzeyi, Boko Haram ve ISWAP gibi silahlı grupların on yılı aşkın süredir devam eden saldırıları nedeniyle istikrarsızlık içinde. Çatışmalar nedeniyle milyonlarca kişi evlerini terk etmek zorunda kalırken, tarım arazileri kullanılamaz hale geldi. Kuraklık ve sellerin sıklaşması da tarımsal üretimi olumsuz etkiliyor. WFP yetkilileri, fon eksikliği nedeniyle yardım dağıtımını kısmak zorunda kaldıklarını ve bunun da açlığı derinleştirdiğini belirtiyor.
Özellikle Borno, Yobe ve Adamawa eyaletleri en ağır şekilde etkilenen bölgeler arasında. Bu eyaletlerde sığınmacı kamplarında yaşayanların yanı sıra, kırsal alanlarda mahsur kalan topluluklar da gıdaya erişimde büyük zorluk çekiyor. WFP'ye göre, beş yaş altı çocuklarda akut yetersiz beslenme oranı kritik eşiği aşmış durumda.
Bölgesel ve küresel boyut: Genişleyen bir güvensizlik alanı
Nijerya'daki açlık krizi, Sahel bölgesinde artan gıda güvensizliğinin bir parçası. Mali, Burkina Faso ve Nijer'de de benzer şekilde çatışmalar ve iklim değişikliği kıtlığı körüklüyor. Batı Afrika'da 2024'te rekor seviyede 45 milyon kişinin akut gıda güvensizliği yaşadığı tahmin ediliyor. Uluslararası toplumun yardım çağrılarına yanıtı ise yetersiz kalıyor: WFP'nin bu yılki operasyonları için ihtiyaç duyduğu fonun yalnızca %30'u toplanabildi. Krizin büyümesi, bölgeden Avrupa'ya göç dalgasına yol açabileceği endişesini de beraberinde getiriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Nijerya'daki insani kriz, Türkiye'nin Afrika açılımı kapsamında yakından takip ettiği bir bölgede yaşanıyor. Türkiye, Nijerya ile ikili ticaret ve savunma iş birliğini geliştirirken, aynı zamanda TİKA aracılığıyla bölgesel kalkınma projeleri yürütüyor. Krizin derinleşmesi, Türk yardım kuruluşlarının daha aktif rol almasını gerektirebilir. Ayrıca, gıda güvensizliğinin yarattığı göç dalgası, Türkiye'nin de içinde olduğu Akdeniz rotasını etkileyerek güvenlik ve insani yönden yeni riskler doğurabilir. Türkiye, bu tür krizlerde diplomatik arabuluculuk ve insani yardım köprüsü olarak öne çıkma fırsatına sahip.
