New York şehrinin sokak kedileri, insan sağlığı için ciddi tehdit oluşturan parazitler taşıyor. Yeni bir araştırma, özellikle genç erkek kedilerin bu parazitlerin yayılmasında başrol oynadığını ortaya koydu. ABD'nin en kalabalık kentinde yapılan çalışma, sokak kedilerinde Toxoplasma gondii ve Bartonella henselae gibi parazitlerin yaygın olduğunu gösteriyor.
Gelişmenin arka planı
New York Üniversitesi araştırmacıları, 2022-2024 yılları arasında kentin beş bölgesinden 200 sokak kedisini inceledi. Örneklerin yüzde 40'ında Toxoplasma gondii, yüzde 30'unda Bartonella henselae tespit edildi. Bu parazitler, bağışıklık sistemi zayıf kişilerde ve hamilelerde ciddi enfeksiyonlara yol açabiliyor. Araştırma, genç erkek kedilerin dişilere ve yaşlı kedilere oranla daha yüksek oranda parazit taşıdığını belirledi. Bunun nedeni olarak, genç erkek kedilerin dolaşım alanlarının daha geniş olması ve diğer kedilerle daha fazla temas etmesi gösteriliyor.
Bölgesel veya küresel boyut
New York'taki bu durum, dünya genelinde sokak hayvanlarının halk sağlığı üzerindeki etkisini gündeme getiriyor. Dünya Sağlık Örgütü, Toxoplasma gondii enfeksiyonunun küresel olarak her yıl 1 milyondan fazla kişide görüldüğünü tahmin ediyor. ABD'de hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri'ne göre, her yıl yaklaşık 24.000 kişi Bartonella enfeksiyonu nedeniyle hastaneye başvuruyor. New York'taki yoğun nüfus ve sokak kedilerinin sayısının 500 bini aştığı tahmini, bu parazitlerin yayılma riskinin ciddiyetini artırıyor. Araştırmacılar, sokak kedilerinin beslenme ve barınma alanlarının düzenlenmesinin parazit yayılımını azaltabileceğini belirtiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, sokak hayvanları popülasyonu açısından benzer zorluklar yaşıyor. Özellikle büyük şehirlerdeki sokak kedileri, benzer parazitleri taşıma potansiyeli taşıyor. Türkiye'de hayvan refahı yasaları ve kısırlaştırma projeleri sürse de, halk sağlığı boyutunun daha fazla dikkate alınması gerekiyor. New York araştırmasından çıkan sonuçlar, Türkiye'deki belediyeler ve sağlık kuruluşları için uyarı niteliği taşıyor. Özellikle bağışıklık sistemi zayıf bireylerin ve hamilelerin korunması için sokak kedilerinin parazit kontrolüne yönelik programların yaygınlaştırılması önemli.
