İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, son günlerde ABD yönetimine karşı aldığı iki kritik kararla Donald Trump'ın İran'a yönelik planlarını baltaladı. Önce İran'a ait bir nükleer tesisin derinliklerinde bir suikast operasyonu düzenleyen İsrail, ardından da ABD'nin talimatına rağmen Gazze ateşkes görüşmelerini tıkadı. Bu adımlar, Trump'ın "maksimum baskı" stratejisinin başarısız olmasına yol açarken, bölgede tansiyon yeniden yükseliyor.
Gelişmenin arka planı
Netanyahu, 10 Nisan'da İran'ın Natanz nükleer tesisinde bir elektrik kesintisi ve ardından gizli bir patlama düzenlediği iddia edilen bir operasyona yeşil ışık yaktı. İran, olayı "terörist saldırı" olarak nitelendirirken, Mossad'ın sorumlu olduğu belirtildi. ABD'li yetkililer, operasyon öncesinde İsrail'e bu tür bir eylemden kaçınması için uyarıda bulunmuştu. Ancak Netanyahu, Trump'ın İran'la nükleer anlaşmaya dönme çabalarını sabote etmek istedi. İkinci hamle ise Gazze'de yaşandı. Hamas'ın ateşkes önerisine şartlı yaklaşan Netanyahu, ABD'nin doğrudan çağrısına rağmen askeri operasyonları durdurmayı reddetti. Bu, Trump'ın Orta Doğu'da istikrar sağlama hedefini zora soktu.
Bölgesel ve küresel boyut
Netanyahu'nun bu tutumu, ABD-İsrail ilişkilerini tarihin en hassas noktalarından birine taşıdı. Trump yönetimi, İran'ı nükleer programını durdurmaya ikna etmek için Katar ve Umman üzerinden müzakereler yürütüyordu. İsrail'in sabotajı, bu görüşmelerin çökmesine neden oldu. Ayrıca İran, misilleme olarak uranyum zenginleştirmeyi yüzde 60'a çıkardığını duyurdu. Avrupa Birliği ülkeleri, krizi çözmek için devreye girerken, Rusya ve Çin de itidal çağrısı yaptı. Netanyahu'nun hem iç siyasetteki yolsuzluk davalarından kaçmak hem de İran'ın bölgesel nüfuzunu sınırlamak için bu yolu seçtiği yorumları yapılıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye için güvenlik ve ekonomi açısından önemli riskler taşıyor. İran'ın nükleer faaliyetlerini hızlandırması, Türkiye'nin güney sınırlarında yeni bir kriz yaratabilir. Ayrıca ABD ile İsrail arasındaki gerilim, Ankara'nın Washington ile ilişkilerini dolaylı olarak etkileyebilir. Türkiye, İran'a yönelik yaptırımların sıkılaşması durumunda enerji fiyatlarından olumsuz etkilenebilir. Ancak Ankara'nın arabuluculuk rolü, krizin yumuşatılmasında kısa vadede etkili olabilir.
