İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, ABD Başkanı Donald Trump ile Salı günü yaptığı görüşmeyi 'şimdiye kadarki en iyi görüşme' olarak nitelendirdi. Ancak diplomatik kaynaklar, Netanyahu'nun Washington'dan eli boş döndüğünü, ne İran konusunda somut bir taahhüt ne de Trump'ın ikinci dönemine yönelik açık bir destek alabildiğini bildiriyor. İki lider arasındaki görüşme, Orta Doğu'daki gerginliklerin ve Gazze'deki savaşın sürdüğü bir dönemde gerçekleşti.
Görüşmenin arka planı ve kritik başlıklar
Netanyahu ve Trump, ikilinin yakın müttefiklik ilişkisiyle bilinen bir geçmişe sahip. Trump'ın başkanlığı sırasında (2017-2021) Netanyahu, ABD'nin Kudüs'ü İsrail'in başkenti olarak tanıması ve Golan Tepeleri'ndeki egemenliğini kabul etmesi gibi önemli kazanımlar elde etmişti. Ancak bu kez görüşme, Biden yönetiminin ardından Trump'ın yeniden başkan seçilmesiyle oluşan yeni siyasi denklemde gerçekleşti. Diplomatik çevreler, Netanyahu'nun özellikle İran'ın nükleer programına karşı ortak bir tutum ve olası bir ABD askeri desteği konusunda Trump'tan güvence almayı umduğunu, ancak bu konuda net bir taahhüt alamadığını belirtiyor. Ayrıca, Trump'ın 2024 seçimlerindeki zaferine rağmen, Netanyahu'nun iç siyasi durumu ve yargı reformu tartışmaları nedeniyle Washington'daki bazı çevrelerde desteğinin azaldığı ifade ediliyor.
Görüşmede ayrıca Gazze'deki ateşkes müzakereleri, rehinelerin durumu ve İsrail-Suudi Arabistan normalleşme süreci gibi bölgesel konuların ele alındığı aktarılıyor. Ancak kaynaklar, Trump'ın bu konularda somut bir taahhüt vermekten kaçındığını, özellikle İran konusunda 'diplomatik çözümü' öncelediğini belirtiyor. Netanyahu ise basına yaptığı açıklamada, görüşmenin 'olağanüstü' geçtiğini ve iki ülke arasındaki ittifakın güçlendiğini savundu.
Bölgesel ve küresel boyut
Bu görüşme, Orta Doğu'da tansiyonun yüksek olduğu bir dönemde gerçekleşti. İran'ın nükleer programına ilişkin uluslararası müzakereler devam ederken, İsrail'in İran'a yönelik olası bir askeri saldırı senaryoları sıkça konuşuluyor. Bu bağlamda, Trump'ın İran'a yönelik net bir tutum almaması, hem İsrail'de hem de bölgede belirsizlik yaratıyor. Ayrıca, Trump'ın 2024 seçimlerindeki zaferi, Amerika'nın Orta Doğu politikasında değişikliklere işaret edebilir; ancak bu görüşmede verilen mesajlar, Trump'ın daha öngörülemez ve kişisel ilişkilere dayalı bir dış politika izleyebileceğini gösteriyor. Netanyahu'nun eli boş dönmesi, İsrail'in bölgedeki hareket alanını daraltabilir ve özellikle İran konusunda diplomatik çözüm arayışlarını güçlendirebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin Orta Doğu politikası açısından önemli sinyaller içeriyor. İsrail'in ABD'den beklediği açık desteği alamaması, bölgesel güç dengelerini etkileyebilir. Türkiye, İran konusunda uluslararası müzakerelerde diplomasiyi savunurken, ABD'nin İran'a yönelik net bir tutum belirlememesi, Türkiye'nin bölgedeki manevra alanını genişletebilir. Ayrıca Netanyahu'nun zayıflayan eli, Türkiye-İsrail ilişkilerinin normalleşme sürecinde yeni fırsatlar veya zorluklar yaratabilir. Bölgedeki istikrar arayışları açısından bu belirsizlik, Türkiye'nin arabuluculuk rollerini öne çıkarabilir.
