İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, ABD Başkanı Donald Trump'ın Gazze Şeridi için hazırladığı 15 maddelik planı reddettiğini açıkladı. Netanyahu, ordusunun Hamas 'gerçek anlamda' silahsızlandırılana kadar Gazze'den çekilmeyeceğini belirtti. Bu açıklama, Gazze'de kalıcı ateşkes ve yeniden inşa sürecine ilişkin uluslararası çabaların devam ettiği bir dönemde geldi.
Trump'ın planı ve İsrail'in tutumu
Trump yönetimi, Gazze'deki çatışmaların sona erdirilmesi ve bölgenin yeniden imarı için kapsamlı bir plan hazırlamıştı. Planın, ateşkesin kalıcı hale getirilmesi, insani yardımların artırılması, Gazze'nin yeniden inşası ve Hamas'ın silahsızlandırılması gibi maddeler içerdiği belirtiliyor. Ancak Netanyahu, özellikle Hamas'ın silahsızlandırılması konusunda kesin bir tutum sergileyerek, bu koşul yerine getirilmeden İsrail askerlerinin bölgeden çekilmesinin söz konusu olmadığını vurguladı.
Netanyahu'nun bu açıklaması, Trump'la yaptığı görüşmenin ardından geldi. Görüşmede, Gazze'deki durum ve müzakerelerin geleceği ele alındı. İsrail Başbakanı, Hamas'ın askeri kanadının tamamen etkisiz hale getirilmesi gerektiğini yineleyerek, bunun İsrail'in güvenliği için vazgeçilmez bir koşul olduğunu savundu. Öte yandan, Hamas'ın şu ana kadar silahsızlanmayı kabul etmediği, hatta yeniden yapılanma sürecine dahil olmak istediği yönünde açıklamalar yaptığı biliniyor.
Bölgesel ve küresel yansımalar
Netanyahu'nun bu çıkışı, bölgede tansiyonu yeniden yükseltebilir. Mısır ve Katar'ın arabuluculuğunda yürütülen müzakerelerde, kalıcı bir ateşkes ve esir takası anlaşmasına varılması bekleniyordu. Ancak İsrail'in Hamas'ın silahsızlandırılması konusundaki ısrarı, anlaşma ihtimalini zayıflatıyor. Ayrıca, uluslararası toplumun Gazze'ye insani yardım ve yeniden inşa fonları sağlamaya hazırlandığı bir süreçte, bu açıklama yardımların önünü de tıkayabilir.
Uzmanlar, Netanyahu'nun bu tutumunun iç siyasi kaygılardan da kaynaklanabileceğini belirtiyor. İsrail'de koalisyon hükümetinin aşırı sağcı ortakları, Gazze'den çekilme kararına şiddetle karşı çıkıyor. Netanyahu, hükümetinin devamlılığını sağlamak için bu grupların taleplerine kulak vermek zorunda. Öte yandan, uluslararası kamuoyunda İsrail'in Gazze'deki askeri operasyonlarına yönelik eleştiriler artarken, Netanyahu'nun bu tutumu ülkeyi daha da yalnızlaştırabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Gazze'deki insani krizin sona erdirilmesi ve iki devletli çözümün hayata geçirilmesi için diplomatik girişimlerde bulunuyor. Netanyahu'nun Hamas'ın silahsızlandırılması koşuluna bağladığı çekilme kararı, ateşkes sürecini zora sokabilir ve bölgedeki istikrarsızlığı derinleştirebilir. Bu durum, Türkiye'nin bölgedeki nüfuzunu kullanarak barışı tesis etme çabalarını olumsuz etkileyebilir. Ayrıca, Gazze'de kalıcı bir çözümün gecikmesi, doğu Akdeniz'deki enerji güvenliği ve göç hareketleri gibi Türkiye'nin çıkar alanlarını da doğrudan etkileyecek nitelikte. Ankara'nın, tarafları diyalog masasına çekmek için daha aktif bir diplomasi yürütmesi bekleniyor.
