İsrail'de 9 Nisan 2019'da yapılacak genel seçimler öncesinde Başbakan Binyamin Netanyahu, sosyal medya üzerinden yaptığı bir paylaşımda, sol görüşlü kadınların Arap kadınları sandık başına taşıdığını iddia ederek tartışma yarattı. Netanyahu'nun bu açıklaması, seçim yarışının kızıştığı bir dönemde ırkçı ve cinsiyetçi bir söylem olarak eleştirildi. Arap partileri ve sol gruplar, bu söylemin Arap seçmeni hedef aldığını ve demokratik süreci zehirlediğini belirtti.
Seçim öncesi gerilim ve Netanyahu'nun açıklamaları
İsrail'de 9 Nisan'da yapılacak seçimler, Netanyahu'nun iktidarını koruma mücadelesine sahne oluyor. Son anketler, Netanyahu'nun liderliğindeki Likud partisinin, eski Genelkurmay Başkanı Benny Gantz'ın önderliğindeki Mavi-Beyaz ittifakı ile başa baş gittiğini gösteriyor. Bu nedenle Netanyahu, seçim kampanyasında sağ seçmeni konsolide etmek için sert söylemler kullanıyor. Arap seçmenin geleneksel olarak sol partilere oy verdiği biliniyor. Netanyahu, Arap seçmenin sandığa gitmesini engellemeye yönelik bir strateji izliyor.
Netanyahu'nun paylaşımı, Middle East Eye'ın canlı blogunda yer alan habere göre, "Solcu kadınlar Arap kadınları sandığa taşıyor" ifadesiyle başlıyor. Bu ifade, Arap kadınların kendi iradeleriyle oy kullanamayacağı imasını taşıyor ve hem ırkçı hem de cinsiyetçi bir stereotipi yeniden üretiyor. Arap kadınlarının oy verme sürecine müdahale edildiği iddiası, aslında Arap toplumunun demokratik haklarını kullanmasını engellemeye yönelik bir çaba olarak yorumlandı.
Arap partilerinden ve sivil toplumdan tepkiler
İsrail'deki Arap partileri, Netanyahu'nun açıklamasını kınadı. Ortak Liste (Joint List) liderleri, bu tür söylemlerin Arap vatandaşları hedef gösterdiğini ve onların oy verme hakkını gasp etmeye yönelik olduğunu belirtti. Arap kadın örgütleri de açıklamayı cinsiyetçi ve aşağılayıcı bulduklarını ifade etti. Sivil toplum kuruluşları, seçim sürecinde Arap seçmenin sandığa gitmesini teşvik eden kampanyalar yürütüyor. Bu kampanyalar, Arap toplumunun siyasi temsilini güçlendirmeyi amaçlıyor.
Netanyahu'nun söylemi, İsrail'de uzun süredir devam eden Arap seçmenin sistematik olarak dışlanması politikasının bir parçası olarak görülüyor. 2015 seçimlerinde de benzer söylemler kullanılmış, Netanyahu Arap seçmenin "sürüler halinde" sandığa gittiğini söylemişti. Bu tür açıklamalar, İsrail'de ırkçılığın ve ayrımcılığın arttığına dair endişeleri derinleştiriyor.
Uluslararası yankılar ve insan hakları boyutu
Uluslararası insan hakları örgütleri, Netanyahu'nun açıklamasını kınayarak, seçim sürecinde tüm vatandaşların eşit ve özgür şekilde oy kullanma hakkının korunması gerektiğini vurguladı. Avrupa Birliği ve Birleşmiş Milletler yetkilileri, İsrail'deki seçim atmosferini yakından izlediklerini belirtti. Arap nüfusun İsrail vatandaşlarının yaklaşık yüzde 20'sini oluşturduğu ve siyasi temsillerinin zayıf olduğu biliniyor. Arap partileri, sık sık seçim barajını aşmakta zorlanıyor ve bu da onların parlamentodaki etkinliğini azaltıyor.
Netanyahu'nun söylemi, aynı zamanda İsrail'in demokratik kimliğine dair tartışmaları da alevlendiriyor. Eleştirmenler, İsrail'in "Yahudi ve demokratik devlet" tanımının çelişkili olduğunu, Arap vatandaşların eşit haklara sahip olmadığını savunuyor. Seçim kampanyasında Arap seçmeni hedef alan söylemler, bu çelişkiyi daha da görünür kılıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İsrail Başbakanı Netanyahu'nun Arap kadınları hedef alan açıklaması, Türkiye'nin bölgede demokrasi ve insan hakları konusundaki hassasiyetini yansıtması bakımından önem taşıyor. Türkiye, Filistin davasına verdiği destekle bilinirken, İsrail'deki Arap vatandaşların maruz kaldığı ayrımcı söylemler, Ankara'nın Tel Aviv'e yönelik eleştirilerini güçlendirebilir. Ayrıca bu tür açıklamalar, İsrail'in bölgesel meşruiyetini zayıflatarak Türkiye'nin Orta Doğu'da oynadığı arabuluculuk rolünü pekiştirebilir. Ancak Türkiye'nin doğrudan bir müdahalesi söz konusu değil; daha çok uluslararası platformlarda İsrail'in insan hakları ihlallerine dikkat çekmesi beklenir.
