İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun bu hafta New York'a yapacağı ziyaret sırasında eski ABD Başkanı Donald Trump ile görüşmesinin beklenmediği bildirildi. Middle East Eye'ın haberine göre, Netanyahu'nun programında Trump ile bir buluşma yer almıyor. Bu durum, iki lider arasındaki ilişkilerin 2020'deki son görüşmelerinden bu yana giderek soğuduğunu gösteriyor.
Görüşmenin Arka Planı
Netanyahu ve Trump arasındaki ilişkiler, Trump'ın başkanlığı döneminde oldukça yakındı. Trump, 2017'de Kudüs'ü İsrail'in başkenti olarak tanımış, 2018'de ABD büyükelçiliğini Kudüs'e taşımış ve 2019'da İsrail'in Golan Tepeleri üzerindeki egemenliğini tanımıştı. Ancak 2020 başkanlık seçimlerinde Trump'ın yenilgisini kabullenmemesi ve ardından yaşanan olaylar, iki lider arasındaki bağları zayıflattı.
2021'de Netanyahu'nun iktidardan uzaklaşması ve ardından 2022'de yeniden başbakan olması sonrasında Trump ile arasındaki ilişki daha da karmaşık hale geldi. Trump, 2024 başkanlık seçimleri için yeniden aday olduğunu açıklamış ve İsrail'e yönelik eleştirilerini zaman zaman dile getirmişti. Özellikle Netanyahu'nun 2020 seçimlerinden sonra Trump'a yeterince destek vermediğini düşünen Trump, bu konuda kırgın olduğunu ifade etmişti.
Netanyahu'nun New York ziyareti, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu toplantıları kapsamında gerçekleşiyor. İsrail Başbakanı'nın BM Genel Kurulu'nda bir konuşma yapması ve diğer dünya liderleriyle bir araya gelmesi planlanıyor. Ancak Trump ile bir görüşmenin programda olmaması, iki müttefik arasındaki siyasi mesafenin bir göstergesi olarak yorumlanıyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Netanyahu ve Trump arasındaki görüşmenin gerçekleşmemesi, İsrail-ABD ilişkilerinde yaşanan dalgalanmaların bir yansıması. Trump, başkanlığı döneminde İsrail'e verdiği güçlü destekle biliniyordu. Ancak 2020 seçimlerinden sonra Netanyahu'nun Trump'ı yeterince savunmaması, Trump cephesinde hayal kırıklığı yarattı. Trump, 2021'de yaptığı bir açıklamada Netanyahu için "Ona çok kızdım" ifadelerini kullanmıştı.
Öte yandan, mevcut ABD Başkanı Joe Biden yönetimi ile Netanyahu arasında da zaman zaman gerilimler yaşanıyor. Biden, İsrail'in Gazze'deki askeri operasyonlarına yönelik eleştirilerini dile getirmiş, ancak yine de İsrail'e askeri destek konusunda tereddüt etmemişti. Netanyahu'nun New York ziyareti sırasında Biden ile görüşüp görüşmeyeceği ise belirsizliğini koruyor.
Bu gelişme, İsrail'in iç siyasetindeki belirsizliklerle de birleşince, bölgesel dengeler açısından önemli sonuçlar doğurabilir. Netanyahu'nun aşırı sağcı koalisyon ortaklarıyla yürüttüğü hükümet, yargı reformu tartışmaları ve Gazze'deki çatışmalar nedeniyle uluslararası alanda eleştirilerin odağında. Trump ile görüşmenin gerçekleşmemesi, Netanyahu'nun uluslararası arenadaki yalnızlığını daha da derinleştirebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Netanyahu'nun Trump ile görüşmemesi, Türkiye'nin Ortadoğu politikası açısından dolaylı da olsa önemli bir gelişme. Türkiye, İsrail ile ilişkilerini normalleştirme çabalarını sürdürürken, Netanyahu hükümetinin Gazze politikalarını sert bir şekilde eleştiriyor. Trump'ın olası bir ikinci başkanlık döneminde İsrail'e vereceği destek, Türkiye'nin bölgesel dengelerdeki pozisyonunu etkileyebilir. Ayrıca, Trump'ın Netanyahu'ya mesafeli duruşu, Türkiye-ABD ilişkilerinde yeni bir denge unsuru olabilir. Ancak bu gelişme doğrudan Türkiye'yi ilgilendiren bir sonuç doğurmuş değil; daha çok İsrail-ABD hattındaki kırılmaları gösteriyor.
