İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, ülkede 1 Kasım'da yapılacak genel seçimlerin ardından geniş tabanlı bir koalisyon hükümeti kurmayı hedeflediğini açıkladı. Netanyahu, seçim kampanyası kapsamında yaptığı konuşmada, “Sağcı, solcu, dindar ve laik herkesi birleştiren bir hükümet kurmak istiyorum” dedi. Likud lideri, mevcut siyasi krizin ancak toplumun tüm kesimlerini kapsayan bir ortaklıkla aşılabileceğini savundu. 120 sandalyeli Knesset'te çoğunluk için 61 sandalyeye ihtiyaç duyulurken, son anketler Likud'un yaklaşık 30-32 sandalye alacağını işaret ediyor.
Seçimlerin Arka Planı ve Kriz
İsrail, son dört yılda beşinci kez seçime gidiyor. Ülke, Naftali Bennett ve Yair Lapid liderliğindeki koalisyon hükümetinin Haziran 2022'de dağılmasının ardından yeniden sandık başına gitmeye hazırlanıyor. Netanyahu, 2021 yılında 12 yıllık iktidarının ardından koltuğunu kaybetmiş, ancak şimdi geri dönmek için güçlü bir kampanya yürütüyor. Eski başbakan, yolsuzluk suçlamalarıyla yargılanırken, siyasi rakipleri onu “ülkeyi bölen” bir figür olarak tanımlıyor. Öte yandan, Arap partilerinin de dahil olduğu “Değişim Bloku”nun dağılması, seçimin belirsizliğini artırıyor.
Netanyahu, geniş koalisyon çağrısını özellikle güvenlik ve ekonomi konularında istikrar arayan merkez seçmenlere yönelik yapıyor. İsrail ekonomisi, yüksek enflasyon ve artan konut fiyatlarıyla boğuşurken, İran'ın nükleer programı da başlıca güvenlik tehdidi olarak öne çıkıyor. Netanyahu, “Yalnızca geniş bir hükümet bu zorlukların üstesinden gelebilir” dedi.
Bölgesel ve Küresel Boyut
İsrail seçimleri, sadece ülke içi değil, bölgesel dengeler açısından da yakından takip ediliyor. Netanyahu’nun olası zaferi, ABD ile ilişkiler, Filistin meselesi ve İran politikasında değişikliklere yol açabilir. Netanyahu, geçmişte İran’a yönelik sert söylemleri ve Trump döneminde Kudüs’ü tanıma gibi adımlarıyla biliniyor. Öte yandan, mevcut Başbakan Yair Lapid, ABD ile daha uyumlu bir çizgi izliyor. Arap ülkeleriyle normalleşme süreci (Abraham Accords) ise seçim sonucundan bağımsız olarak devam etmesi beklenen bir diğer önemli gündem maddesi.
Filistin yönetimi, Netanyahu’nun yeniden iktidara gelmesi halinde Batı Şeria’daki yerleşim birimlerinin genişlemesinden endişe ediyor. Avrupa Birliği de seçimleri yakından izlerken, uzmanlar Netanyahu’nun geniş koalisyon söyleminin bir seçim taktiği mi yoksa gerçek bir uzlaşma arayışı mı olduğunu sorguluyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İsrail seçimleri, Türkiye-İsrail ilişkilerinin normalleşme sürecinde kritik bir dönemeçte gerçekleşiyor. Son aylarda karşılıklı büyükelçi atamaları ile ivme kazanan ilişkiler, Netanyahu’nun olası zaferi halinde yeni bir sınavdan geçebilir. Netanyahu’nun önceki dönemlerinde Türkiye ile gerginlikler yaşanmış olsa da, enerji iş birliği ve Doğu Akdeniz’deki denklemler iki ülkeyi ortak çıkarlar etrafında buluşturuyor. Seçim sonucu, Türkiye’nin bölgesel politikaları ve İran’a yönelik yaklaşımında da yansımalar yaratabilir.
