İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, İran'a yönelik stratejik bir başarısızlığın ardından ve ABD ile yapılan tartışmalı bir anlaşma sonrasında siyasi varlığını sürdürebilmek için yoğun bir mücadele veriyor. İsrail medyasında yer alan haberlere göre, Netanyahu, son aylarda İran'ın nükleer programına karşı elde edilen sınırlı başarılar ve ABD Başkanı Joe Biden yönetimiyle İran konusunda varılan anlaşma nedeniyle ağır eleştiriler alıyor. Bu gelişmeler, Netanyahu'nun liderliğine yönelik artan hoşnutsuzluğu ve koalisyon hükümetinin kırılgan yapısını daha da belirgin hale getiriyor.
Siyasi çalkantı ve iç muhalefet
Siyasi analistlere göre, Netanyahu şimdiye kadarki en zorlu dönemlerinden birini yaşıyor. Sağcı koalisyon hükümeti İran politikası ve ABD ile ilişkiler konusunda derin bir bölünmüşlük içinde. Aşırı sağcı bakanlar, İran'a karşı daha sert bir tutum izlenmesi gerektiğini savunurken, merkez partiler ise ABD ile diyaloğun korunmasından yana. Bu iç çekişmeler, hükümetin yasama faaliyetlerini yavaşlatırken, Netanyahu'nun iktidarını da sorgulanır hale getirdi. İsrail'in İran'a yönelik son askeri operasyonu, Tahran yönetiminin nükleer tesislerine verilen hasarın sınırlı kalması dolayısıyla stratejik bir başarısızlık olarak değerlendiriliyor. Bu durum, İran'ın bölgedeki etkisinin azaltılamadığı yönünde yaygın bir algıya yol açtı.
Öte yandan, ABD ile İran arasında varılan ve İran'ın nükleer faaliyetlerinin sınırlandırılması karşılığında yaptırımların kısmen hafifletilmesini öngören anlaşma, Netanyahu hükümeti tarafından 'teslimiyet' olarak nitelendirildi. Bu anlaşma, İsrail'in uzun süredir savunduğu 'İran'a karşı maksimum baskı' politikasını baltaladı. Netanyahu, ABD ile ittifakı zedelemeden İran'a yönelik sert duruşunu sürdürmeye çalışsa da, mevcut dengeler giderek daha sürdürülemez hale geliyor. Bu süreçte, İsrail kamuoyunda Netanyahu'ya olan güven ciddi ölçüde azaldı; son anketler, Başbakan'ın popülaritesinin son on yılın en düşük seviyesine indiğini gösteriyor.
Bölgesel dengeler ve küresel yansımalar
Netanyahu'nun yaşadığı bu siyasi kriz, yalnızca İsrail iç siyasetini değil, aynı zamanda Ortadoğu'daki güç dengelerini de etkiliyor. İran'ın nükleer programındaki ilerlemeler, Suudi Arabistan başta olmak üzere Körfez ülkelerinde tedirginlik yaratırken, İsrail'in caydırıcılık kapasitesi sorgulanıyor. Bu gelişmeler, bölgede yeni bir silahlanma yarışını tetikleyebilir. ABD ile İsrail arasındaki geleneksel olarak sarsılmaz kabul edilen güven ilişkisi ise ilk kez bu denli ciddi bir sınavdan geçiyor. Bazı analistler, Washington yönetiminin, İsrail'deki hükümet krizine rağmen İran'la anlaşma yolunda ilerleyeceğini ve Netanyahu'nun bu sürece uyum sağlamak zorunda kalacağını öne sürüyor. Öte yandan, Filistin meselesinde son dönemde yaşanan tansiyon yükselişi de Netanyahu'nun elini zayıflatan bir başka unsur. Uluslararası toplum, İsrail'in işgal politikalarını eleştirirken, ikili ilişkilerde de gerginlikler yaşanıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Netanyahu'nun iç siyasi krizi, Türkiye'nin bölgesel çıkarları açısından iki boyutlu bir anlam taşıyor. Birincisi, İsrail'in İran karşısında zayıflaması, Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki enerji hamleleri ve Suriye'deki varlığı gibi alanlarda elini güçlendirebilir. İkincisi ise, İsrail'deki siyasi istikrarsızlığın uzaması, Türkiye-İsrail arasındaki normalleşme sürecini olumsuz etkileyebilir. Ankara son dönemde İsrail'le ticari ve diplomatik ilişkileri geliştirme çabası içindeyken, Netanyahu'nun pozisyonunun zayıflaması bu süreci geciktirebilir. Öte yandan, ABD ile İsrail arasındaki olası bir gerilim, Türkiye'nin Washington nezdindeki elini güçlendirebilir. Ancak genel tabloda, bölgesel istikrarsızlığın artması Türkiye'nin de güvenlik endişelerini artırabilir.
