Nepal'in Trishuli Nehri kıyısındaki bir hidroelektrik santraline bağlı tünelde mahsur kalan iki işçi, bölgeyi vuran buz, kaya ve çamur kaymasının ardından dokuz gün geçmesine rağmen Cuma günü sağ olarak kurtarıldı. Yetkililer, kurtarma ekiplerinin tünelde sıkışan işçilere ulaşmak için günlerce süren zorlu bir operasyon yürüttüğünü belirtti. Felaket, Nepal genelinde 1.200'den fazla kişinin ölümüne ve on binlerce kişinin yerinden edilmesine yol açtı.
Felaketin Arka Planı ve Kurtarma Çalışmaları
Olay, Nepal'in kuzeyindeki Rasuwa bölgesinde, Trishuli Nehri üzerindeki bir hidroelektrik santral inşaat sahasında meydana geldi. Şiddetli yağışların tetiklediği heyelan, buzul gölü patlaması ve sel suları, vadi boyunca büyük bir yıkıma neden oldu. Santral tünelinde çalışan işçiler, su ve çamur baskını sırasında tünelin içinde mahsur kaldı. İlk günlerde iletişim kurulamayan işçilerin hayatta olup olmadığı belirsizdi. Ancak dokuzuncu günde kurtarma ekipleri tünelde iki kişiye canlı olarak ulaştı. İsimleri henüz açıklanmayan işçilerin sağlık durumlarının iyi olduğu ve hastaneye kaldırıldıkları bildirildi.
Nepal ordusu, polis ve yerel yönetimlerin koordinasyonunda yürütülen kurtarma operasyonuna uluslararası ekipler de destek verdi. Tüneldeki su seviyesinin düşürülmesi ve molozların temizlenmesi için özel ekipmanlar kullanıldı. Kurtarma çalışmaları sırasında bölgede ikincil heyelan riski nedeniyle zaman zaman operasyonlara ara verildi. Yetkililer, tünelde başka işçilerin de olabileceği ihtimali üzerinde duruyor; ancak şu ana kadar iki kişiye ulaşıldı.
Felaketin bilançosu her geçen gün ağırlaşıyor. Nepal İçişleri Bakanlığı'nın açıklamasına göre, ülke genelinde ölü sayısı 1.200'ü aştı. Binlerce kişi evsiz kaldı, on binlerce kişi ise güvenli bölgelere tahliye edildi. Altyapı büyük ölçüde hasar gördü; yollar, köprüler ve elektrik hatları kullanılamaz durumda. Yardım kuruluşları, bölgeye insani yardım ulaştırmak için çalışmalarını sürdürüyor. Ancak ulaşımın güçlüğü ve hava koşulları nedeniyle yardımların tamamı ihtiyaç sahiplerine ulaştırılamadı.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Nepal, iklim değişikliğinin etkilerine karşı en kırılgan ülkelerden biri. Himalaya bölgesindeki buzul erimesi ve ani sel olayları, son yıllarda sıkça yaşanıyor. Uzmanlar, bu tür felaketlerin önümüzdeki yıllarda daha da artacağı uyarısında bulunuyor. Güney Asya'da muson yağışlarının şiddetlenmesi, heyelan ve sel riskini yükseltiyor. Nepal'in yanı sıra Hindistan, Bangladeş ve Bhutan da benzer tehditlerle karşı karşıya.
Uluslararası toplum, Nepal'e destek mesajları gönderdi. Birçok ülke arama kurtarma ekipleri ve insani yardım malzemesi gönderdi. Birleşmiş Milletler, bölgede acil yardım operasyonu başlattı. Ancak altyapı yetersizliği ve dağlık coğrafya, yardımların etkinliğini sınırlıyor. Nepal hükümeti, uluslararası yardımların koordinasyonu için bir kriz masası oluşturdu.
Bu felaket, aynı zamanda hidroelektrik santrallerin güvenliği konusunu da gündeme getirdi. Trishuli Nehri üzerindeki projeler, bölgenin enerji ihtiyacını karşılamak için kritik öneme sahip. Ancak uzmanlar, bu tür tesislerin inşasında jeolojik risklerin yeterince dikkate alınmadığını belirtiyor. Nepal, enerji üretiminde hidroelektrik potansiyelini kullanmak istiyor; fakat iklim değişikliği kaynaklı doğal afetler bu planları tehdit ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Nepal'deki sel felaketi doğrudan Türkiye'yi etkilemese de, küresel iklim krizinin yol açtığı yıkımın boyutunu gözler önüne seriyor. Türkiye, benzer doğal afetlerle (deprem, sel, heyelan) sık sık karşılaşan bir ülke olarak, afet yönetimi ve iklim uyum stratejileri konusunda deneyim sahibi. Bu olay, Türkiye'nin uluslararası insani yardım faaliyetlerinde daha aktif rol alması gerektiğini gösteriyor. Ayrıca, Güney Asya'daki istikrarsızlık, bölgesel ticaret ve enerji koridorlarını etkileyebilir; Türkiye'nin Asya açılımı politikası çerçevesinde bu tür gelişmeler takip edilmeli.
