Tayvan'ın güneyini etkisi altına alan Champi Tayfunu, bölgede ulaşımı felç etti. Yetkililer, şiddetli rüzgar ve sağanak yağış nedeniyle yüzlerce uçuşun iptal edildiğini ve Liuqiu adasında bir kişinin dev dalgalara kapılarak yaşamını yitirdiğini açıkladı. Tayfun, özellikle güney sahillerinde ve ada genelinde hayatı olumsuz etkiliyor.
Tayfunun etkileri ve alınan önlemler
Champi Tayfunu, Tayvan'ın güney kesimlerinde etkili olmaya devam ediyor. Meteoroloji yetkilileri, tayfunun saatte 100 kilometreyi aşan hızla esen rüzgarlar ve yoğun yağış getirdiğini bildirdi. Tayvan merkezi hükümeti, başkent Taipei dahil olmak üzere birçok bölgede okulları tatil etti ve bazı devlet dairelerini kapattı. Ulaştırma Bakanlığı'na bağlı Sivil Havacılık İdaresi, iç hat ve bazı dış hat uçuşlarının iptal edildiğini duyurdu. Toplamda 200'den fazla uçuşun iptal edildiği belirtiliyor. Tayvan Demiryolları İdaresi de bazı seferlerini durdurdu. Güneydeki limanlarda deniz ulaşımı askıya alındı. Liuqiu adasında bir kişi, sahilde dalgalara kapılarak hayatını kaybetti. Yetkililer, olayla ilgili soruşturma başlattı. Adada mahsur kalan bazı kişilerin tahliyesi için çalışmalar sürüyor.
Tayfun nedeniyle elektrik kesintileri de yaşanıyor. Enerji altyapısına verilen zarar nedeniyle on binlerce haneye elektrik verilemiyor. Ekipler, kesintileri gidermek için çalışmalarını sürdürüyor. Tayvan Devlet Başkanı Lai Ching-te, halkı tedbirli olmaya ve yetkililerin uyarılarını dikkate almaya çağırdı. Afet koordinasyon merkezi, sel ve toprak kayması riskine karşı özellikle dağlık bölgelerde yaşayanları uyardı. Champi'nin önümüzdeki saatlerde zayıflayarak Tayvan Boğazı üzerinden Çin'in güneydoğu kıyılarına doğru ilerlemesi bekleniyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Champi Tayfunu, Batı Pasifik'te bu sezon etkili olan tropikal siklonlardan biri. Uzmanlar, iklim değişikliğinin bu tür aşırı hava olaylarının sıklığını ve şiddetini artırabileceğine dikkat çekiyor. Tayvan, her yıl Haziran-Kasım ayları arasında tayfun sezonuna giriyor ve bu dönemde sık sık altyapı hasarı, can kaybı ve ekonomik kayıplar yaşanıyor. Bu tayfun, bölgedeki hava trafiğini de olumsuz etkiledi. Çin'in Fujian ve Guangdong eyaletlerinde de tayfun nedeniyle bazı uçuşlar iptal edildi ve feribot seferleri durduruldu. Filipinler'in kuzeyinde de etkili olan tayfun, denizcilik faaliyetlerini aksattı. Küresel tedarik zinciri açısından Tayvan, yarı iletken üretiminde kritik bir rol oynuyor. Tayfun nedeniyle bazı fabrikaların üretime ara verip vermediği henüz netlik kazanmadı; ancak uzun süreli elektrik kesintileri ve ulaşım aksamaları, bölgesel tedarik zincirlerinde kısa vadeli gecikmelere yol açabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Champi Tayfunu'nun doğrudan Türkiye ile bir bağlantısı bulunmuyor. Ancak Tayvan, yarı iletken üretiminde dünya lideri konumunda. Tayfun nedeniyle Tayvan'da yaşanabilecek üretim aksamaları, küresel elektronik tedarik zincirini etkileyerek dolaylı yoldan Türkiye'deki teknoloji ithalatçılarını ve üreticilerini de etkileyebilir. Ayrıca iklim değişikliğinin yol açtığı aşırı hava olayları, Türkiye'nin de gündeminde olan bir konu. Türkiye, son yıllarda sel, orman yangını gibi afetlerle mücadele ediyor. Bu tür olaylar, afet yönetimi ve altyapı dayanıklılığı konularında uluslararası işbirliğinin önemini bir kez daha gösteriyor.
