Nepal, son yılların en ölümcül sel felaketinin ardından ulusal yas ilan etti. Yetkililer, ülke genelinde etkili olan şiddetli muson yağışlarının neden olduğu sel ve toprak kaymalarında en az 200 kişinin hayatını kaybettiğini, yüzlerce kişinin de kayıp olduğunu açıkladı. Başkent Katmandu ve çevresinde altyapı büyük zarar gördü, binlerce kişi evlerini terk etmek zorunda kaldı. Hükümet, felaketin boyutlarının netleşmesiyle birlikte ulusal yas ilan ederek hayatını kaybedenler için saygı duruşunda bulunulacağını duyurdu.
Felaketin boyutları ve kurtarma çalışmaları
Muson yağışlarının neden olduğu seller, özellikle ülkenin orta ve doğu kesimlerinde etkili oldu. Katmandu Vadisi'nde bulunan Bagmati ve Bishnumati nehirleri taşarak yerleşim alanlarını su altında bıraktı. Yüzlerce ev, okul ve sağlık tesisi kullanılamaz hale geldi. Elektrik ve iletişim hatları kesildi, birçok köy yolu ulaşıma kapandı.
Kurtarma ekipleri, helikopterler ve botlarla mahsur kalanları kurtarmaya çalışıyor. Ordu ve polis ekiplerinin yanı sıra yerel gönüllüler de arama kurtarma faaliyetlerine katılıyor. Ancak devam eden yağışlar ve toprak kayması riski çalışmaları zorlaştırıyor. Yetkililer, ölü sayısının artmasından endişe ediyor. Başbakan, felaket bölgelerine acil yardım malzemesi gönderildiğini ve geçici barınaklar kurulduğunu belirtti.
Uluslararası yardım kuruluşları da bölgeye destek gönderdi. Kızılhaç, temiz su, gıda ve tıbbi malzeme temin ediyor. Hindistan ve Çin gibi komşu ülkeler yardım teklifinde bulundu. Nepal hükümeti, uluslararası toplumdan daha fazla destek çağrısı yaptı.
Bölgesel ve küresel etkiler
Nepal, iklim değişikliğinin etkilerini en şiddetli hisseden ülkelerden biri. Himalaya bölgesindeki buzul erimesi ve düzensiz muson yağışları, sel ve toprak kayması riskini artırıyor. Uzmanlar, bu tür felaketlerin sıklığının önümüzdeki yıllarda daha da artacağını öngörüyor. Nepal gibi dağlık ülkeler, altyapı yetersizliği ve yoksulluk nedeniyle afetlere karşı daha kırılgan.
Felaket, Güney Asya'da sınır aşan etkilere de yol açabilir. Nepal'den kaynaklanan seller, Hindistan'ın Bihar ve Uttar Pradesh eyaletlerinde de su baskınlarına neden olabilir. Bölgesel işbirliği ve erken uyarı sistemleri büyük önem taşıyor. Ancak siyasi anlaşmazlıklar ve kaynak yetersizliği, etkili bir afet yönetimini zorlaştırıyor.
Uluslararası toplum, Nepal'e insani yardımın yanı sıra uzun vadeli iklim uyum projeleri için de destek sağlamalı. 2015 depreminden sonra yapılan altyapı çalışmaları yeterli olmadı; birçok bina hâlâ dayanıksız. Bu felaket, Nepal'in afet direncini artırması gerektiğini bir kez daha gösterdi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Nepal'deki sel felaketi, doğrudan Türkiye'yi etkilemese de küresel iklim krizinin yol açtığı insani dramları gözler önüne seriyor. Türkiye, son yıllarda sel, deprem ve orman yangınları gibi afetlerle mücadele eden bir ülke olarak Nepal'e yardım eli uzatabilir. AFAD ve Türk Kızılayı'nın bölgeye destek göndermesi, Türkiye'nin insani diplomasi gücünü artırabilir. Ayrıca, iklim değişikliğine bağlı afetlerin sıklaşması, Türkiye'nin de afet yönetimi ve altyapı dayanıklılığı konusunda daha fazla yatırım yapması gerektiğini hatırlatıyor. Bölgesel istikrarsızlık, Güney Asya'daki ekonomik ve siyasi dengeleri etkileyerek dolaylı yoldan Türkiye'nin ticari ve diplomatik çıkarlarını da etkileyebilir.
