Nepal'in merkezinde Budhi Gandaki Nehri'nde meydana gelen ani sel, çok sayıda binayı ve köprüyü sürükledi. Olay, ülkenin iki ay önce yaşadığı yıkıcı sellerin ardından geldi. Henüz can kaybı bilgisi netleşmezken, bölgede arama kurtarma çalışmaları sürüyor. Yetkililer, selin nehir kenarındaki yerleşimleri vurduğunu ve altyapıya ciddi zarar verdiğini belirtiyor.
Sel felaketinin arka planı
Nepal, coğrafi yapısı itibarıyla muson yağışlarına bağlı sel ve toprak kaymalarına sıkça maruz kalan bir ülke. Budhi Gandaki Nehri, Himalaya bölgesinden doğup ülkenin merkezinden geçerek Ganj havzasına ulaşan önemli su yollarından biri. Ani sel, genellikle yukarı havzalarda kısa sürede yoğunlaşan yağışlar veya buzul gölü patlamaları sonucu oluşuyor. Bu olayda da benzer bir mekanizmanın devreye girdiği düşünülüyor; ancak resmi makamlar henüz kesin neden açıklamadı.
İki ay önce ülke genelinde etkili olan seller, binlerce kişiyi yerinden etmiş ve tarım arazilerine zarar vermişti. O dönemde de altyapı büyük ölçüde hasar görmüş, yardım kuruluşları bölgeye sevk edilmişti. Şimdi yaşanan yeni sel, henüz toparlanma sürecindeki bölgeyi bir kez daha vurdu. Uzmanlar, iklim değişikliğinin Himalaya bölgesinde aşırı hava olaylarını sıklaştırdığına dikkat çekiyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Nepal'in yaşadığı sel felaketi, yalnızca yerel bir afet değil; aynı zamanda Güney Asya'da iklim kırılganlığının somut bir göstergesi. Himalaya buzullarının erimesi, nehir akış rejimlerini değiştiriyor ve ani taşkın riskini artırıyor. Bu durum, komşu Hindistan ve Bangladeş gibi aşağı havza ülkelerini de doğrudan etkiliyor. Bölgesel işbirliği mekanizmaları, erken uyarı sistemleri ve sınır aşan su yönetimi konularında yetersiz kalıyor.
Uluslararası yardım kuruluşları, Nepal'deki afet müdahale kapasitesinin sınırlı olduğunu ve özellikle kırsal bölgelerde ulaşımın güçlüğüne işaret ediyor. İklim finansmanı taahhütleri ise henüz istenen düzeyde değil. Gelişmiş ülkelerin sera gazı emisyonlarını azaltma taahhütleri, Nepal gibi düşük emisyonlu ülkelerin artan afet riskini telafi etmiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Nepal'deki sel felaketine doğrudan taraf değil; ancak olay, iklim değişikliğinin yol açtığı afetlerin küresel ölçekte arttığını gösteriyor. Türkiye de benzer şekilde sel, kuraklık ve orman yangınları gibi iklim kaynaklı afetlerle mücadele ediyor. Bu tür olaylar, Türkiye'nin afet diplomasisi ve insani yardım politikaları açısından önemli bir alan oluşturuyor. Ayrıca, bölgesel istikrarsızlık ve göç hareketleri dolaylı etkiler yaratabilir. Türkiye'nin iklim değişikliğiyle mücadelede uluslararası işbirliğine verdiği önem, bu tür haberlerle daha da anlam kazanıyor.
