İspanyol savunma sanayii şirketi Navantia, Suudi Arabistan Kraliyet Deniz Kuvvetleri (RSNF) için inşa ettiği sekizinci Avante 2200 sınıfı korvetin omurga serim törenini 23 Ocak 2025 tarihinde Cadiz'deki San Fernando tersanesinde gerçekleştirdi. Törende, geminin inşaat numarasının C/577 olduğu ve HMS EL-ULA adını taşıyacağı açıklandı. Bu gelişme, iki ülke arasındaki savunma iş birliğinin önemli bir kilometre taşı olarak değerlendiriliyor.
Gelişmenin Arka Planı
Navantia, Suudi Arabistan ile 2018 yılında imzalanan yaklaşık 6 milyar Euro değerindeki anlaşma kapsamında toplam beş adet Avante 2200 sınıfı korvetin yanı sıra üç adet daha aynı sınıftan gemi inşa ediyor. Proje kapsamında ilk beş geminin teslimatı tamamlanırken, altıncı, yedinci ve sekizinci gemilerin inşası sürüyor. Avante 2200 sınıfı korvetler, 99 metre uzunluğa, 13.6 metre genişliğe ve yaklaşık 2.400 ton deplasmana sahip. Gemiler, 28 knot azami hıza ulaşabiliyor ve 21 gün boyunca denizde kalabiliyor. Silah sistemleri arasında 76 mm ana top, 35 mm yakın hava savunma sistemi, 8 adet gemisavar füze rampası ve iki adet 12.7 mm makineli tüfek bulunuyor. Ayrıca helikopter pisti ve hangar da mevcut.
Suudi Arabistan, bu korvetlerle Kızıldeniz ve Basra Körfezi'ndeki deniz güvenliğini artırmayı, enerji hatlarını korumayı ve bölgesel tehditlere karşı caydırıcılık sağlamayı hedefliyor. Navantia, sözleşme kapsamında ayrıca lojistik destek, eğitim ve bakım hizmetleri de sunuyor. İlk geminin teslimatı 2020'de yapılmıştı. Projenin 2026 yılına kadar tamamlanması planlanıyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Navantia'nın Suudi Arabistan için korvet inşası, İspanya-Suudi Arabistan savunma ilişkilerinin derinleşmesinin yanı sıra, Avrupa savunma sanayiinin Orta Doğu pazarındaki varlığını da güçlendiriyor. Suudi Arabistan, Vizyon 2030 kalkınma planı çerçevesinde yerli savunma üretimini artırmak istese de, deniz platformlarında hâlen yabancı tersanelere bağımlı. Bu durum, Suudi Arabistan'ın bölgesel güç olarak denizciliğe verdiği önemi yansıtıyor.
Öte yandan, Suudi Arabistan'ın deniz kuvvetlerini modernize etmesi, İran'ın deniz gücüne karşı bir denge unsuru olarak değerlendiriliyor. Kızıldeniz'deki gerginlikler, Yemen'deki Husilerin saldırıları ve İsrail-Hamas çatışmasının bölgeye yayılma riski, Riyad yönetiminin deniz güvenliğine yatırım yapmasını zorunlu kılıyor. ABD'nin bölgedeki askeri varlığının azaldığı bir dönemde, Suudi Arabistan'ın kendi deniz kabiliyetlerini geliştirmesi stratejik bir önem taşıyor.
Navantia'nın bu projesi, aynı zamanda İspanya'nın deniz savunma ihracatında önemli bir başarı olarak kaydediliyor. Şirket, Avustralya, Norveç, Hindistan gibi ülkelere de gemi ihraç ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Suudi Arabistan'ın deniz kuvvetlerini modernize etmesi, Türkiye'nin Kızıldeniz ve Hint Okyanusu'ndaki çıkarları açısından yakından izlenmelidir. Suudi Arabistan, Türkiye ile ilişkilerini normalleştirme sürecinde olmasına rağmen, İspanyol tersanesinden gemi alması, Türk savunma sanayii için kaçırılmış bir fırsat olarak görülebilir. Türkiye, MİLGEM projesi ve Ada sınıfı korvetlerle benzer kabiliyetler sunabilmektedir. Öte yandan, Suudi Arabistan'ın deniz gücünün artması, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi bölgesel aktörlerle rekabeti derinleştirebilir. Türkiye, Katar ile ortak deniz tatbikatları ve savunma iş birliği yürütürken, Suudi Arabistan'ın güçlenmesi dengeleri etkileyebilir. Bu nedenle, Ankara'nın bölgedeki deniz güvenliği dinamiklerini dikkatle analiz etmesi gerekmektedir.
