Başkan Donald Trump ve dünyanın dört bir yanından gelen devlet başkanları, bu hafta Türkiye'nin başkenti Ankara'da düzenlenecek NATO zirvesinde bir araya geliyor. İttifakın geleceği açısından kritik öneme sahip bu toplantıda, liderler savunma harcamalarından terörle mücadeleye, Doğu Avrupa'daki gerilimden Orta Doğu'daki istikrarsızlığa kadar pek çok başlıkta görüş alışverişinde bulunacak. Zirvenin en sıcak gündem maddesi ise ABD Başkanı Trump'ın, diğer NATO üyelerine gayrisafi yurt içi hasılalarının (GSYİH) yüzde 2'sini savunmaya ayırma taahhüdünü hatırlatması ve bu konuda baskıyı artırması olacak. Trump yönetimi, Avrupalı müttefiklerin bu hedefe ulaşmakta yetersiz kaldığını savunurken, Ankara'daki zirve bu tartışmaların alevlenmesine sahne olabilir.
Savunma Harcamaları ve İttifak İçi Gerilim
NATO üyeleri 2014 yılında Galler Zirvesi'nde savunma harcamalarını artırma sözü vermişti. Ancak aradan geçen sürede sadece birkaç ülke yüzde 2 hedefine ulaşabildi. Trump, seçim kampanyasından bu yana NATO'yu 'modası geçmiş' olarak nitelendiriyor ve Avrupalı müttefiklerin 'bedavacılık' yaptığını iddia ediyor. Ankara zirvesinde Trump'ın bu söylemini yineleyerek diğer liderlere doğrudan baskı yapması bekleniyor. Öte yandan, ittifakın doğu kanadında Rusya tehdidine karşı konuşlandırılan çokuluslu taburların finansmanı ve savunma sanayii iş birliği gibi konular da masada olacak. ABD, özellikle Almanya'nın daha fazla katkı sağlamasını talep ederken, Berlin yönetimi bu taleplere temkinli yaklaşıyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
NATO zirvesi sadece savunma harcamalarıyla sınırlı değil. Suriye'deki son gelişmeler, Irak'ta İran'ın artan etkisi ve Doğu Akdeniz'deki enerji keşifleri ittifakın gündeminde üst sıralarda yer alıyor. Türkiye'nin ev sahipliğinde gerçekleşecek zirvede, Suriye'nin kuzeyindeki YPG/PKK varlığı ve ABD'nin bu konudaki tutumu önemli bir gerilim kaynağı olacak. Ayrıca, ABD'nin İran'a yönelik yaptırımları ve bunun bölgesel güvenliğe etkileri de ele alınacak konular arasında. Zirve, NATO'nun yeni stratejik konseptini şekillendirmesi açısından da kritik bir dönüm noktası olarak görülüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Ankara'daki NATO zirvesi, Türkiye'nin ittifak içindeki konumunu yeniden tanımlaması açısından büyük önem taşıyor. Türkiye, bir yandan ABD ile F-35 programı ve S-400 hava savunma sistemi nedeniyle yaşadığı krizi yönetmeye çalışırken, diğer yandan NATO'nun güney kanadında kritik bir rol oynuyor. Zirve, Türkiye'nin terörle mücadele konusunda müttefiklerinden somut destek beklentisini gündeme getirmesi için bir fırsat. Ayrıca, Doğu Akdeniz'deki enerji tartışmaları ve Libya'daki angajman, Türkiye'nin ittifak içindeki pazarlık gücünü artırabilir. Ancak ABD ile yaşanan gerilimlerin zirveye gölge düşürmesi ve Türkiye'nin yalnızlaşması riski de bulunuyor.
