NATO liderleri, bugün Ankara'da bir araya gelerek ABD Başkanı Donald Trump'ın ittifak üyelerinden savunma harcamalarını Gayri Safi Yurtiçi Hasıla'nın (GSYH) en az yüzde 2'sine çıkarmaları yönündeki taleplerini ele alıyor. Zirvede, Trump yönetiminin Avrupa'nın güvenlik yükünü daha fazla üstlenmesi gerektiği yönündeki ısrarı, müttefikler arasında gerilime yol açarken, Türkiye'nin ev sahipliğinde düzenlenen toplantının ittifakın geleceği açısından kritik bir dönemeç olduğu değerlendiriliyor.
Zirvenin Arka Planı: Trump'ın NATO'ya Yönelik Eleştirileri
Başkan Trump, göreve geldiğinden bu yana NATO müttefiklerini savunma harcamalarını artırmamakla suçlayarak ittifakın 'modası geçmiş' olduğunu sık sık dile getirmişti. Özellikle Almanya başta olmak üzere birçok Avrupalı üye, GSYH'nin yüzde 2'si hedefini karşılamakta yetersiz kalırken, ABD'nin ittifak bütçesine yaptığı katkının orantısız olduğu vurgulanıyor. Zirve öncesi yapılan açıklamalarda, müttefiklerin Trump'a somut adımlar göstermesi gerektiği belirtiliyor. Bu kapsamda, bazı ülkelerin harcama taahhütlerini güncellemesi veya yeni savunma projelerine imza atması bekleniyor.
Ancak Trump'ın NATO'ya yönelik tutumu, ittifak içinde derin endişelere yol açmış durumda. Özellikle ABD'nin askeri desteğini azaltma olasılığı, Avrupalı müttefikleri kendi savunma kapasitelerini artırma arayışına itti. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un Avrupa Ordusu çağrıları da bu bağlamda dikkat çekiyor. Zirvede, terörizmle mücadele ve siber güvenlik gibi konuların da ele alınması bekleniyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut: Doğu Kanadı ve Türkiye'nin Rolü
NATO'nun doğu kanadının güvenliği, özellikle Rusya'nın Kırım'ı ilhakı ve Ukrayna'nın doğusundaki çatışmaların ardından ittifakın öncelikli gündem maddelerinden biri haline geldi. Türkiye, Karadeniz'deki stratejik konumuyla bu bağlamda kilit bir rol oynuyor. Ankara'nın Rusya ile dengeli ilişkileri ve S-400 hava savunma sistemi alımı gibi konular, müttefikler arasında tartışmalara neden olsa da Türkiye'nin NATO'nun güney kanadındaki önemi yadsınamaz. Zirvede, Türkiye'nin Suriye'deki askeri varlığı ve terörle mücadele çabalarının yanı sıra Doğu Akdeniz'deki enerji keşifleri de ele alınabilir.
Global düzeyde, NATO'nun Çin'in artan etkisine karşı nasıl bir pozisyon alacağı da zirvenin önemli başlıkları arasında. ABD, ittifakın Çin'in tehditlerine karşı daha hazırlıklı olması gerektiğini savunurken, Avrupalı müttefikler daha temkinli bir yaklaşım benimsiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
NATO Zirvesi'ne ev sahipliği yapmak, Türkiye'nin ittifak içindeki konumunu güçlendirme açısından önemli bir fırsat. Ankara, özellikle savunma harcamaları konusunda ABD'nin taleplerini karşılama yönünde adımlar atarken, kendi güvenlik endişelerini de gündeme getirecek. Türkiye'nin PKK/YPG ile mücadelesi ve F-35 programından çıkarılması gibi konular, zirvede ikili görüşmelerde ele alınabilir. Ancak Trump'ın NATO'ya yönelik eleştirileri, ittifakın geleceği konusunda belirsizliğe yol açarken, Türkiye'nin bölgesel krizlerdeki aktif rolü, müttefiklerin Ankara'ya olan ihtiyacını artırıyor. Zirve sonuçları, Türk dış politikasının Atlantik ittifakıyla ilişkilerinde yeni bir dönemin başlangıcı olabilir.
