Finlandiya Başbakanı Petteri Orpo, NATO'nun Ukrayna'nın Rusya topraklarının derinliklerine yönelik uzun menzilli insansız hava aracı (İHA) saldırılarını desteklediğini belirtti. Orpo, bu operasyonların amacının Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'i müzakere masasına oturmaya zorlamak olduğunu ifade etti. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy de bu saldırıların Rusya'yı geri adım atmaya ve görüşmelere dönmeye ikna etmek için düzenlendiğini vurguladı. Zelenskiy, 'Savaş alanındaki başarılarımız, diplomatik çözümün kapısını aralayacaktır' dedi.
Gelişmenin arka planı
Finlandiya Başbakanı Orpo, Brüksel'de düzenlenen NATO Savunma Bakanları Toplantısı'nın ardından yaptığı açıklamada, ittifakın Ukrayna'nın meşru müdafaa hakkı çerçevesinde Rusya'nın askeri altyapısına yönelik saldırılarını desteklediğini söyledi. Orpo, 'Ukrayna'nın kendini savunma hakkı vardır. Bu, Rusya'nın saldırı kapasitesini azaltmak için askeri hedefleri vurmayı da içerir' ifadelerini kullandı. Orpo ayrıca, bu tür saldırıların Ukrayna'nın müzakere pozisyonunu güçlendireceğini ve Putin'i savaşı sona erdirmeye zorlayacağını belirtti.
Ukrayna, son haftalarda Rusya'nın enerji tesislerine ve askeri üslerine yönelik insansız hava araçlarıyla saldırılarını artırdı. Ukrayna Savunma Bakanlığı, bu saldırıların Rusya'nın askeri lojistiğini ve yakıt tedarikini hedef aldığını, böylece cephedeki Rus birliklerinin ikmalini zorlaştırdığını açıkladı. İsmi açıklanmayan bir Ukraynalı üst düzey yetkili, 'Hedefimiz, Rusya'nın savaş ekonomisini çökertmek ve Putin'i barışmaya mecbur bırakmaktır' dedi.
Bölgesel ve küresel boyut
Uzun menzilli İHA saldırıları, savaşın seyrini değiştirme potansiyeli taşıyor. Ukrayna'nın geliştirdiği yerli yapım insansız hava araçları, Rusya'nın hava savunma sistemlerini aşarak Moskova'ya ve diğer büyük şehirlere yakın bölgelere kadar ulaşabiliyor. Bu durum, Rus toplumunda savaşın uzun vadeli sürdürülebilirliğine ilişkin endişeleri artırıyor. Ancak Rusya, bu saldırıları 'terörist eylem' olarak nitelendiriyor ve misilleme tehdidinde bulunuyor. Kremlin Sözcüsü Dmitri Peskov, 'Bu tür saldırılar, Ukrayna'nın barış istemediğini göstermektedir. Rusya, sivil halka yönelik tehditleri bertaraf etmek için gerekli adımları atacaktır' dedi.
Öte yandan, Avrupa Birliği ve ABD, Ukrayna'nın Rusya topraklarındaki askeri hedefleri vurmasına yeşil ışık yakmış durumda. ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken, 'Ukrayna, hangi hedefleri vuracağına kendi karar vermelidir. Bizim rolümüz, onlara savunma için gerekli araçları sağlamaktır' açıklamasında bulundu. Ancak Almanya ve Fransa gibi bazı Avrupa ülkeleri, tırmanma riskine dikkat çekerek daha temkinli bir tutum sergiliyor. Finlandiya Başbakanı Orpo ise, 'NATO, Ukrayna'nın kendini savunma hakkına saygı duymaktadır. Ancak ittifak, savaşın doğrudan bir parçası değildir' vurgusu yaptı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, savaşın başından bu yana hem Ukrayna hem de Rusya ile dengeli bir diplomasi yürütüyor. NATO'nun Ukrayna'nın Rusya içindeki hedeflere yönelik saldırılarını desteklemesi, Ankara'nın Montrö Boğazlar Sözleşmesi ve Karadeniz güvenliği konusundaki hassasiyetlerini yeniden gündeme getirebilir. Türkiye, Karadeniz'deki mayın tehdidi ve tahıl koridoru anlaşmasının geleceği gibi konularda doğrudan etkilenebilecek bir ülke konumunda. Ayrıca, Rusya'nın olası bir misillemesinin Türkiye'nin enerji güvenliğini (özellikle TürkAkım ve Mavi Akım hatları) tehlikeye atabileceği değerlendiriliyor. Ankara, bu nedenle hem Ukrayna'ya desteğini sürdürüp hem de Moskova ile diyalog kanallarını açık tutarak ince bir denge siyaseti izliyor.
