NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, eski ABD Başkanı Donald Trump'ın Sırbistan'ın Avrupa Birliği (AB) üyelik sürecine yönelik eleştirilerinde haklı olduğunu belirtti. Stoltenberg, Brüksel'de düzenlenen bir basın toplantısında, AB'nin Sırbistan'a yönelik genişleme politikasının daha gerçekçi ve şeffaf olması gerektiğini vurguladı. Bu açıklama, AB üyesi ülkeler arasında Sırbistan'ın müzakerelerinin hızlandırılması konusunda derin görüş ayrılıklarının yaşandığı bir dönemde geldi. AB Komisyonu, Sırbistan'a üyelik umudunun bir teşvik aracı olarak kullanılmasını savunurken, bazı üye devletler özellikle hukukun üstünlüğü ve Kosova ile ilişkiler konusunda daha somut ilerleme talep ediyor.
Gelişmenin arka planı
AB Komisyonu, Sırbistan'ın üyelik sürecinde ilerlemesine izin verilmesi gerektiğini savunuyor. Komisyon yetkilileri, aday ülkelere sunulan üyelik perspektifinin, reformları teşvik etmede etkili bir araç olduğunu belirtiyor. Ancak Fransa, Hollanda ve Danimarka gibi ülkeler, Sırbistan'ın yargı bağımsızlığı, basın özgürlüğü ve organize suçla mücadele alanlarında yeterli ilerleme kaydetmediğini öne sürerek daha sıkı şartlar talep ediyor.
Konu, bugün Brüksel'de toplanacak AB büyükelçileri toplantısında ele alınacak. Toplantıda, Sırbistan'ın müzakerelerde yeni fasıllar açmasına izin verilip verilmeyeceği tartışılacak. AB'nin genişleme sürecinde kararlar oybirliğiyle alındığı için, herhangi bir üye devletin itirazı süreci bloke edebiliyor.
Bölgesel veya küresel boyut
Sırbistan'ın AB üyelik süreci, Balkanlar'daki istikrar ve güvenlik açısından kritik öneme sahip. Ülkenin Batı ile Rusya arasındaki denge politikası, özellikle Ukrayna savaşı sonrası daha fazla dikkat çekiyor. NATO liderinin Trump'ı destekleyen açıklaması, ittifak içinde ABD'nin önemini ve transatlantik bağların gücünü bir kez daha ortaya koydu. Trump döneminde AB'yi eleştiren bir tutum izleyen Washington yönetimi, Sırbistan konusunda da benzer bir yaklaşım sergilemişti.
Öte yandan, Rusya'nın Balkanlar'daki nüfuzu, AB'nin genişleme politikasını daha da karmaşık hale getiriyor. Moskova, Sırbistan'a enerji ve askeri alanda destek vererek ülkeyi kendi yörüngesinde tutmaya çalışıyor. Bu durum, AB'nin bölgedeki stratejik çıkarlarını tehdit ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Balkanlar'da istikrarın korunmasına büyük önem veriyor. Sırbistan'ın AB üyelik sürecindeki tıkanma, bölgedeki güç dengelerini etkileyebilir. Türkiye, Sırbistan ve Bosna-Hersek arasındaki ilişkilerin normalleşmesinde aktif rol oynuyor. Ayrıca, AB'nin genişleme sürecindeki yavaşlama, Türkiye'nin kendi üyelik müzakerelerine olan ilgisini de etkileyebilir. Ankara, AB'nin çifte standart uyguladığı eleştirisini sık sık dile getiriyor. NATO Genel Sekreteri'nin Trump'ı desteklemesi, ittifak içinde ABD'nin ağırlığını gösteriyor; Türkiye de NATO üyesi olarak bu dengeleri yakından takip ediyor.
