Myanmar yönetimi, ülke genelinde düzenlenen operasyonlarda ele geçirilen yaklaşık 525 milyon ABD doları değerindeki yasadışı uyuşturucuyu törenle yakarak imha etti. Yetkililer, 21 Mart 2025'te Yangon ve Mandalay gibi büyük şehirlerde eş zamanlı olarak gerçekleştirilen imha işleminde metamfetamin, eroin, afyon ve sentetik uyuşturucuların da aralarında bulunduğu tonlarca maddenin yakıldığını açıkladı. Myanmar İçişleri Bakanlığı'ndan yapılan yazılı açıklamada, bu operasyonun ülkenin uyuşturucuyla mücadele kararlılığının bir göstergesi olduğu vurgulandı. Operasyon kapsamında çok sayıda uyuşturucu laboratuvarı da imha edilirken, yüzlerce kişi gözaltına alındı.
Altın Üçgen'de Uyuşturucu Ticareti ve Myanmar'ın Mücadelesi
Myanmar, Tayland ve Laos sınırlarının kesiştiği "Altın Üçgen" bölgesinde yıllardır dünyanın en büyük uyuşturucu üretim merkezlerinden biri olarak biliniyor. Özellikle Şan eyaleti ve Kachin bölgesi, afyon haşhaşı ve metamfetamin üretiminin yoğun olduğu alanlar arasında yer alıyor. Birleşmiş Milletler Uyuşturucu ve Suç Ofisi (UNODC) verilerine göre, Myanmar 2023 yılında dünya afyon üretiminin yüzde 20'sinden fazlasını karşıladı ve metamfetamin üretiminde de en büyük üreticiler arasında yer aldı.
Myanmar ordusunun 2021'de yönetime el koymasının ardından, ülkedeki güvenlik boşluğu ve ekonomik kriz uyuşturucu ticaretini daha da körükledi. Silahlı etnik gruplar ve suç örgütleri, uyuşturucu kaçakçılığından elde ettikleri gelirlerle faaliyetlerini finanse ediyor. Myanmar hükümeti, uluslararası toplumun baskısıyla mücadeleyi artırsa da, yolsuzluk ve zayıf kurumsal yapı nedeniyle tam bir başarı sağlanamıyor. 2024 yılında ele geçirilen uyuşturucu miktarı bir önceki yıla göre yüzde 30 artarken, imha edilen maddelerin toplam değeri 1,2 milyar dolara ulaştı.
Bölgesel ve Küresel Boyut: Uyuşturucu Ticaretinin Sınır Aşan Etkileri
Myanmar'dan kaynaklanan uyuşturucu akışı, başta Tayland, Çin, Hindistan ve Bangladeş olmak üzere tüm bölgeyi etkiliyor. Metamfetamin hapları, özellikle Güneydoğu Asya'da genç nüfus arasında yaygın bir şekilde kullanılıyor. UNODC'in 2024 raporuna göre, bölgedeki metamfetamin kullanımı son beş yılda yüzde 40 arttı. Myanmar'dan kaçırılan uyuşturucular, Afrika üzerinden Avrupa ve Amerika'ya da ulaşarak küresel bir tehdit oluşturuyor.
Myanmar hükümeti, bu mücadelede Çin ve Tayland ile ikili işbirliği anlaşmaları imzaladı. Ancak, insan hakları ihlalleri ve demokratik olmayan yönetim nedeniyle Batı ülkeleriyle işbirliği sınırlı kalıyor. ABD, Myanmar yönetimini uyuşturucu kaçakçılığıyla mücadelede yetersiz bulurken, bazı üst düzey askeri yetkilileri yaptırım listesine aldı. Bu durum, Myanmar'ın uluslararası uyuşturucuyla mücadele çabalarını zayıflatıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Myanmar'daki uyuşturucu imha operasyonu doğrudan Türkiye'yi ilgilendirmese de, küresel uyuşturucu ticareti bağlamında dolaylı etkileri bulunuyor. Myanmar kaynaklı metamfetamin ve eroin, Türkiye üzerinden Avrupa'ya geçen rotaların alternatifi olarak kullanılabiliyor. Türkiye, uyuşturucu kaçakçılığıyla mücadelede önemli bir transit ülke konumunda. Bu nedenle, Myanmar'daki gelişmeler, uyuşturucu akışının güzergâhlarını ve miktarını etkileyebilir. Ayrıca, Türkiye'nin Birleşmiş Milletler Uyuşturucu ve Suç Ofisi ile işbirliği, Myanmar da dahil olmak üzere tüm bölgelerdeki uyuşturucuyla mücadele stratejilerine katkı sağlıyor. Türkiye'nin kendi sınırları içinde uyuşturucu kaçakçılığına karşı aldığı önlemler, bu tür küresel gelişmelerle koordineli bir şekilde yürütülmelidir.
