Moldova, 24 saatten kısa bir süre içinde topraklarına düşen ve yetkililer tarafından Rusya'ya ait olduğu tespit edilen beş insansız hava aracı (İHA) nedeniyle Rusya'yı sert bir dille kınadı. Başkent Kişinev'den yapılan açıklamada, olayın ülkenin hava sahasının ihlali anlamına geldiği ve egemenliğe yönelik ciddi bir tehdit oluşturduğu vurgulandı. Moldova hükümeti, uluslararası toplumu Rusya'nın bu tür eylemlerine karşı ortak tavır almaya çağırdı.
Olayın arka planı ve gelişmeler
Moldova makamları, son 24 saat içinde ülkenin farklı bölgelerine düşen beş İHA'yı tespit etti. İHA'ların Rus yapımı olduğu ve muhtemelen Ukrayna'ya yönelik saldırılar sırasında yönlerini kaybederek Moldova topraklarına düştüğü değerlendiriliyor. Ancak Moldova, bu olayı sadece bir kaza olarak görmüyor; ülkenin hava sahasının sürekli ihlal edilmesinden duyduğu rahatsızlığı dile getiriyor.
Moldova Dışişleri Bakanlığı, olayla ilgili olarak Rusya'nın Kişinev Büyükelçiliği'ne protesto notası verdi. Ayrıca Birleşmiş Milletler ve Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT) nezdinde girişimlerde bulunulacağı bildirildi. Moldova Cumhurbaşkanı Maia Sandu, yaptığı açıklamada, "Bu saldırgan eylemler, Moldova'nın egemenliğine ve toprak bütünlüğüne yönelik açık bir tehdittir. Rusya'nın hesap vermesi gerekiyor" ifadelerini kullandı.
Olay, Moldova'nın Ukrayna sınırına yakın bölgelerinde son aylarda artan İHA ihlalleri zincirinin son halkası. Ülke yetkilileri, daha önce de benzer ihlallerin yaşandığını ancak son 24 saatte beş İHA'nın düşmesinin endişe verici bir tırmanma olduğunu belirtiyor. Moldova Savunma Bakanlığı, olayla ilgili incelemelerin sürdüğünü ve İHA'ların menşei konusunda kesin kanıtların toplandığını açıkladı.
Bölgesel ve küresel boyut
Moldova, Ukrayna ile Romanya arasında yer alan ve Rusya'nın etki alanında bulunan küçük bir ülke. Son yıllarda Batı yanlısı bir çizgi izleyen Moldova, özellikle Transdinyester bölgesindeki Rus askeri varlığı nedeniyle Moskova ile gerginlik yaşıyor. Bu olay, Rusya'nın komşu ülkeler üzerindeki baskısını artırdığı bir dönemde meydana geldi.
Uluslararası kamuoyu, olayı Moldova'nın toprak bütünlüğüne saygı gösterilmesi gerektiği yönünde değerlendiriyor. Avrupa Birliği ve NATO yetkilileri, Moldova'nın yanında olduklarını açıkladı. AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi, "Moldova'nın hava sahasının ihlali kabul edilemez. Rusya'nın bu tür eylemleri bölgesel istikrarı bozmaya yöneliktir" dedi. NATO da Moldova'nın egemenliğine tam destek verdiğini bildirdi.
Rusya tarafından ise henüz resmi bir açıklama yapılmadı. Ancak Rus yetkililer geçmişte benzer olayları reddetmiş ve İHA'ların kendi kontrolleri dışında geliştiğini savunmuştu. Uzmanlar, olayın Rusya'nın Ukrayna'daki askeri operasyonlarının yan etkisi olarak görülse de, Moldova'nın güvenlik endişelerini artırdığını ve NATO ile AB'nin bölgedeki varlığını güçlendirebileceğini belirtiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Moldova'ya düşen Rus İHA'ları, Karadeniz havzasındaki güvenlik dinamiklerini doğrudan etkiliyor. Türkiye, Karadeniz'e kıyıdaş bir NATO ülkesi olarak bölgedeki istikrarsızlıktan en fazla etkilenecek aktörlerden biri. Olay, Rusya'nın komşu ülkelerdeki askeri faaliyetlerinin sınır tanımadığını gösteriyor ve Türkiye'nin Karadeniz'deki güvenlik dengelerini yeniden gözden geçirmesine yol açabilir. Ayrıca Moldova'nın Gagauz Özerk Bölgesi'ndeki Türk soydaşların güvenliği de Ankara'nın yakından izlediği konular arasında. Türkiye, hem Ukrayna hem Rusya ile diyalog kanallarını açık tutarak bölgede tansiyonun düşürülmesi için çaba harcıyor; ancak bu tür ihlaller, Ankara'nın arabuluculuk rolünü zorlaştırabilir.
