Hindistan Başbakanı Narendra Modi ile Bangladeş Geçici Hükümeti Başdanışmanı Muhammed Yunus, 40 dakika süren kritik bir görüşme gerçekleştirdi. Görüşmede iki ülke arasındaki azınlık hakları, sınır gerilimi, Ganj ve Teesta su anlaşmaları ile devrik lider Şeyh Hasina'nın durumu masaya yatırıldı. Modi ve Yunus, farklılıklara rağmen diyalog kanallarını açık tutma konusunda mutabık kaldı.
Görüşmenin Arka Planı ve Ele Alınan Konular
Hindistan Başbakanı Narendra Modi ve Bangladeş Geçici Hükümeti Başdanışmanı Muhammed Yunus, iki ülke arasında son dönemde artan gerilimi azaltmak amacıyla bir araya geldi. Görüşme, Bangladeş'te Şeyh Hasina'nın istifasının ardından kurulan geçici hükümetin göreve gelmesinden bu yana iki lider arasındaki ilk yüz yüze temas olma özelliği taşıyor. 40 dakika süren görüşmede taraflar, karşılıklı çıkarları ilgilendiren geniş bir yelpazede fikir alışverişinde bulundu.
Görüşmede öne çıkan başlıklardan biri, Bangladeş'teki azınlık gruplarının, özellikle de Hindu toplumunun durumu oldu. Hindistan, Bangladeş'teki Hindu azınlığa yönelik saldırılar ve ayrımcılık iddialarını sık sık gündeme getiriyor. Yunus hükümeti ise tüm azınlıkların haklarının korunacağı taahhüdünde bulunuyor. Görüşmede bu konuda somut adımların atılması gerektiği vurgulandı.
Bir diğer kritik konu ise sınır gerilimi oldu. Özellikle Bangladeş-Hindistan sınırında zaman zaman yaşanan çatışmalar, sınır güçlerinin karşı karşıya gelmesi ve sınırı geçmeye çalışan sığınmacılar meselesi ele alındı. İki ülke arasında 4.096 kilometrelik sınırın büyük bölümü çitle çevrilmiş durumda ancak zaman zaman olaylar yaşanabiliyor. Taraflar, sınırda barış ve istikrarın korunması için diyalog mekanizmalarının güçlendirilmesi konusunda anlaştı.
Su kaynakları da görüşmenin önemli başlıkları arasındaydı. Ganj Su Anlaşması'nın süresi 2026'da doluyor ve yeniden müzakere edilmesi gerekiyor. Ayrıca Teesta Nehri'nin su paylaşımı konusunda henüz bir anlaşma sağlanamadı. Bangladeş, kuraklık dönemlerinde Teesta'dan daha fazla su almayı talep ederken Hindistan, kendi çiftçilerinin ihtiyaçlarını öne sürüyor. Yunus, görüşmede bu konuların çözümü için somut adımlar beklediklerini iletti.
Görüşmenin en hassas konularından biri de devrik Bangladeş Başbakanı Şeyh Hasina'nın durumuydu. Hasina, Ağustos 2024'te kitlesel protestolar sonucu istifa ederek Hindistan'a sığınmıştı. Bangladeş geçici hükümeti, Hasina'nın iadesini talep ediyor ve hakkında yolsuzluk ile insanlığa karşı suçlar dahil çeşitli suçlamalar yöneltiyor. Hindistan ise henüz iade konusunda net bir adım atmadı. Görüşmede Yunus'un bu konuyu gündeme getirdiği, Modi'nin ise yasal süreçlerin işletileceği yanıtını verdiği öğrenildi.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Hindistan ve Bangladeş arasındaki ilişkiler, Güney Asya'nın istikrarı açısından büyük önem taşıyor. İki ülke, ticaret, enerji, ulaşım ve güvenlik alanlarında yakın işbirliği içinde. Ancak son dönemde yaşanan siyasi değişimler ve karşılıklı suçlamalar ilişkileri germiş durumda. Bangladeş, Çin ile de yakınlaşma sinyalleri veriyor; bu durum Hindistan'ın bölgesel nüfuzu açısından endişe kaynağı.
Görüşme, iki ülkenin de mevcut sorunlara rağmen diyalogdan yana olduğunu gösteriyor. Modi'nin daveti üzerine gerçekleşen buluşma, gelecekteki müzakereler için zemin hazırlayabilir. Ancak azınlık hakları, su paylaşımı ve Hasina'nın iadesi gibi yapısal sorunların çözümü kolay görünmüyor. Uluslararası toplum, iki ülke arasındaki gerilimin azalmasını ve bölgesel istikrarın korunmasını umut ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Hindistan-Bangladeş ilişkilerindeki bu gelişme, Türkiye'nin Güney Asya politikası açısından dolaylı da olsa önem taşıyor. Türkiye, Bangladeş ile tarihsel ve kültürel bağlara sahip; Rohingya mültecileri konusunda işbirliği yapıyor ve savunma sanayii alanında işbirliğini derinleştiriyor. Hindistan ile ise ticaret ve savunma alanında stratejik ortaklık mevcut. İki ülke arasındaki gerilimin azalması, Türkiye'nin bölgedeki ekonomik ve insani projelerini olumlu etkileyebilir. Ayrıca, istikrarlı bir Güney Asya, Türkiye'nin Asya'ya açılım politikasına katkı sağlar. Türkiye, taraflar arasında denge gözeterek diyalog çağrısı yapmaya devam edecektir.
