Hindistan Başbakanı Narendra Modi, Endonezya'nın başkenti Cakarta'da başlattığı resmi ziyaret kapsamında, ülkenin 'Act East Policy' (Doğuya Yönelik Politika) çerçevesinde Asya-Pasifik bölgesindeki angajmanını güçlendirmeyi hedefliyor. Modi, Endonezya Devlet Başkanı Prabowo Subianto ile yapacağı görüşmelerde, iki ülke arasındaki stratejik ortaklığı ticaret, savunma, enerji ve dijital teknoloji gibi alanlarda daha ileri taşımayı amaçladığını belirtti. Ziyaret, Çin'in bölgedeki artan nüfuzuna karşı Hindistan'ın alternatif bir kutup oluşturma çabalarının bir parçası olarak değerlendiriliyor.
Gelişmenin Arka Planı
Hindistan'ın 2014 yılında başlattığı 'Act East Policy', sadece ASEAN ülkeleriyle ekonomik entegrasyonu değil, aynı zamanda bölgesel güvenlik işbirliğini de öngörüyor. Endonezya, bu politikanın kilit ortaklarından biri olarak öne çıkıyor. İki ülke arasında son yıllarda deniz güvenliği, terörle mücadele ve Hint-Pasifik'in serbest ve açık kalması konularında yakın işbirliği gelişti. Modi'nin ziyareti sırasında, özellikle savunma sanayinde ortak üretim ve denizcilik alanında işbirliği anlaşmalarının imzalanması bekleniyor. Ayrıca, Endonezya'nın kritik mineraller ve nadir toprak elementleri açısından zengin rezervleri, Hindistan'ın temiz enerji ve elektronik üretimi için önemli bir kaynak olarak görülüyor.
Modi, Subianto ile yaptığı telefon görüşmesinde, 'Ortaklığımıza farklı sektörlerde daha fazla ivme kazandırmak için sabırsızlanıyorum' ifadelerini kullandı. Ziyaret, aynı zamanda Hindistan'ın Endonezya ile 75 yılı aşkın diplomatik ilişkisinin bir kutlaması niteliğinde. İki ülke, 2018 yılında stratejik ortaklık seviyesine yükselttiği ilişkilerde, ticaret hacmini 2025 yılına kadar 50 milyar dolara çıkarmayı hedefliyor. Şu anda 30 milyar dolar seviyesinde olan ticaret hacmi, COVID-19 sonrası toparlanma sürecinde hızla artış gösteriyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Modi'nin ziyareti, Çin'in Güney Çin Denizi'ndeki hak iddiaları ve bölgedeki askeri yığınağına karşı Hindistan'ın pozisyonunu netleştirmesi açısından önem taşıyor. Çin, Endonezya'nın Natuna Adaları çevresindeki münhasır ekonomik bölgesinde balıkçılık faaliyetleri ve donanma varlığıyla gerilimi artırıyor. Hindistan, Endonezya ile ortak deniz devriyeleri ve tatbikatlar düzenleyerek bölgede güç dengesini sağlamaya çalışıyor. Ayrıca, Quad (Japonya, ABD, Avustralya ve Hindistan) ittifakının ASEAN ülkeleriyle bağlarını güçlendirme stratejisi kapsamında, Endonezya bölgesel bir kilit ortak olarak öne çıkıyor.
Ziyaret, aynı zamanda Hindistan'ın ASEAN ile 30. yıl dönümü diyaloğuna denk geliyor. Hindistan, ASEAN'ın ticaret ve bağlantı projelerine aktif olarak katılırken, Myanmar krizinin çözümünde yapıcı bir rol oynamayı hedefliyor. Modi, Endonezya ziyareti sırasında ayrıca, iki ülke arasındaki turizm, eğitim ve kültürel değişim programlarını da ele alacak. Özellikle Hint diasporasının Endonezya'da yaklaşık 120 bin kişiye ulaşması, bu bağların güçlenmesine katkı sağlıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Hint-Pasifik bölgesinde artan rekabeti yakından takip ediyor. Hindistan'ın Endonezya ile stratejik ortaklığını derinleştirmesi, Türkiye'nin bölgedeki ticari ve diplomatik çıkarları açısından iki yönlü bir etki yaratabilir. Bir yandan, Türkiye'nin ASEAN ülkeleriyle geliştirmeye çalıştığı ekonomik ilişkiler, Hindistan'ın bölgedeki ağırlığı nedeniyle daha rekabetçi bir ortamda şekillenebilir. Öte yandan, Türkiye ile Hindistan arasında son yıllarda artan savunma sanayi işbirliği ve enerji alanındaki ortak çıkarlar, Ankara'nın Yeni Delhi ile yeni bir diyalog kanalı açmasına zemin hazırlayabilir. Ayrıca, Çin'in bölgedeki yayılmacı politikaları Türkiye'nin jeopolitik dengeleri yeniden değerlendirmesine neden olurken, Hindistan'ın 'Act East Policy'si, Ankara için Orta Koridor girişimleriyle uyumlu fırsatlar sunabilir. Özellikle deniz güvenliği ve bağlantısallık projelerinde Türkiye'nin tarafsız ama aktif bir pozisyon benimsemesi beklenebilir.
