Mısır'da bulunan yaklaşık bin Sudanlı vatandaş, gönüllü olarak ülkelerine dönmek üzere Kahire'den hareket etti. Yerel bir komite tarafından organize edilen dönüş operasyonu kapsamında, 20 araçlık konvoy, Sudan sınırına doğru yola çıktı. Sudan Zekât Sekreterliği'ne bağlı Gönüllü Dönüş Komitesi'nin düzenlediği bu sevkiyat, ülkede iki yıldır devam eden iç savaşın yol açtığı insani krizin boyutlarını bir kez daha ortaya koyuyor.
Dönüşlerin Arka Planı ve Zorluklar
Sudan'da Nisan 2023'te patlak veren çatışmalar, milyonlarca insanı yerinden etti. Komşu ülkelere sığınan Sudanlıların sayısı milyonları bulurken, Mısır da bu akından en fazla etkilenen ülkelerden biri oldu. Birleşmiş Milletler verilerine göre, Mısır'da yaklaşık 500 bin Sudanlı mülteci bulunuyor. Ancak bu sayının kayıt dışı olanlarla birlikte 1 milyona yaklaştığı tahmin ediliyor.
Gönüllü Dönüş Komitesi, bugüne kadar binlerce Sudanlının ülkelerine dönüşünü organize etti. Ancak dönüşlerin gönüllü olmasına rağmen, Sudan'daki güvenlik durumu ve ekonomik çöküş, geri dönenler için büyük riskler barındırıyor. Komite yetkilileri, dönüşlerin güvenli bölgelere yapıldığını ve gerekli yardımların sağlandığını belirtiyor. Ancak birçok Sudanlı, ülkelerinde kalıcı bir barış ortamı oluşana kadar geri dönmek istemiyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Sudan'daki iç savaş, bölgesel istikrarı tehdit eden en önemli krizlerden biri haline geldi. Çatışmalar, Sudan ordusu ile Hızlı Destek Kuvvetleri (RSF) arasında yaşanıyor. Bu çatışmalar sonucunda on binlerce insan hayatını kaybetti, milyonlarca kişi evlerini terk etmek zorunda kaldı. Mısır, Çad, Güney Sudan ve Etiyopya gibi komşu ülkeler, büyük bir mülteci akınıyla karşı karşıya. Bu durum, zaten kırılgan olan bölge ekonomileri üzerinde ek bir yük oluşturuyor.
Uluslararası toplum, Sudan'daki krize kalıcı bir çözüm bulmak için çaba gösteriyor. Suudi Arabistan ve ABD'nin arabuluculuğunda yürütülen barış görüşmeleri, henüz somut bir sonuç vermedi. Birleşmiş Milletler ve diğer insani yardım kuruluşları, bölgede acil yardım çağrıları yapıyor. Ancak finansman yetersizliği ve güvenlik sorunları insani yardımların ulaştırılmasını zorlaştırıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Sudan'daki iç savaşın başından bu yana bölgede istikrarın sağlanması için diplomatik ve insani çaba sarf ediyor. Türkiye, Sudan'a yönelik insani yardım sevkiyatları gerçekleştirmiş, ayrıca çatışan taraflar arasında arabuluculuk girişimlerinde bulunmuştur. Türkiye'nin Kızıldeniz ve Afrika Boynuzu'ndaki stratejik çıkarları göz önüne alındığında, Sudan'daki istikrarsızlık Türk dış politikası açısından önemli bir sınavdır. Ayrıca, Türkiye'de yaşayan Sudanlı toplumunun büyüklüğü ve iki ülke arasındaki ekonomik ilişkiler düşünüldüğünde, Sudan'da kalıcı barışın tesisi Türkiye'nin de çıkarınadır. Bu bağlamda, Sudanlıların gönüllü dönüşleri olumlu bir gelişme olsa da, temel sorunlar çözülmeden sürdürülebilir bir dönüşten bahsetmek zordur.
