Mısır ve Somali, Doğu Afrika boynuzunda deniz güvenliği ve ekonomik işbirliğini derinleştiren bir mutabakat zaptı imzaladı. Anlaşma, iki ülkenin Kızıldeniz ve Hint Okyanusu'ndaki ortak çıkarlarını korumayı, deniz ticareti yollarının güvenliğini sağlamayı ve balıkçılık gibi deniz kaynaklarının sürdürülebilir yönetimini hedefliyor. Mutabakat, özellikle Mısır'ın Nil suları konusunda yaşadığı Etiyopya ile gerginliğin ardından, bölgesel ittifaklarını genişletme stratejisi kapsamında değerlendiriliyor. Somali ise uzun süredir iç çatışmalarla boğuşan bir ülke olarak, deniz korsanlığı ve kaçakçılıkla mücadelede uluslararası destek arıyor.
Anlaşmanın arka planı ve kapsamı
Mutabakat, Mısır Cumhurbaşkanı Abdülfettah El Sisi ve Somali Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud arasında Kahire'de yapılan görüşmelerin ardından imzalandı. Görüşmelerde, iki ülkenin deniz güvenliği konusunda ortak tatbikatlar düzenlemesi, istihbarat paylaşımı ve deniz sınırlarının korunması gibi başlıklar ele alındı. Anlaşma ayrıca, Somali'nin 3.300 kilometrelik sahil şeridinde Mısırlı şirketlerin enerji ve altyapı projelerine katılımını öngörüyor. Mısır'ın bu hamlesi, Etiyopya'nın Nil Nehri üzerine inşa ettiği Büyük Etiyopya Rönesans Barajı'nın jeopolitik etkilerini dengeleme arayışının bir parçası. Etiyopya ile Somali arasında sınır anlaşmazlıkları ve bölgesel liderlik rekabeti de bu ittifakın arka planını oluşturuyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Doğu Afrika boynuzu, son yıllarda artan jeopolitik rekabetin merkezi haline geldi. Kızıldeniz ve Aden Körfezi, küresel deniz ticaretinin yaklaşık %10'unu oluşturuyor. Mısır'ın Somali ile yaptığı anlaşma, aynı zamanda Körfez ülkeleri ve Türkiye, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri gibi aktörlerin bölgede artan nüfuz mücadelesinde bir adım olarak yorumlanıyor. Somali, geçtiğimiz yıllarda Türkiye ile de önemli askeri ve ekonomik anlaşmalar imzalamıştı. Mısır'ın bu hamlesi, Türkiye'nin Somali'deki yatırımları ve askeri varlığıyla rekabet olarak algılanabilir. Ayrıca, Mısır'ın İsrail ve Suudi Arabistan ile ilişkileri de bu anlaşmayı bölgesel dengeler açısından daha karmaşık hale getiriyor. Anlaşma, Somali'nin iç savaş sonrası toparlanma çabalarına da dolaylı katkı sağlayabilir, ancak uzmanlar ülkenin istikrarının öncelikle iç politikada sağlanması gerektiği uyarısında bulunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Somali ile yakın askeri ve ekonomik bağlara sahip. Mogadişu'daki askeri üssü ve altyapı projeleri, Doğu Afrika boynuzundaki en büyük yatırımlar arasında. Mısır-Somali anlaşması, Türkiye'nin bölgedeki nüfuzunu doğrudan etkilemese de, Mısır'ın artan varlığı Ankara'nın dış politikasında yeni bir denge arayışını tetikleyebilir. Özellikle Doğu Akdeniz'de Mısır'la enerji konusunda yaşanan gerginlikler, bu anlaşmayı Türkiye için stratejik bir rekabet alanına dönüştürebilir. Türkiye'nin Somali ile mevcut ilişkilerini koruması ve Mısır'ın adımlarını yakından izlemesi bekleniyor. Bölgedeki bu yeni ittifak, Türk dış politikasının Kızıldeniz ve Afrika Boynuzu'ndaki çok yönlü angajmanını daha da önemli hale getiriyor.
