Yapay zeka (AI) çip talebindeki patlama, bellek üreticileri Micron Technology ve Sandisk'in hisselerini teknik olarak 'aşırı alım' bölgesine itmiş durumda. Ancak sektördeki tarihi donanım stokları ve devam eden talep, bu yükselişin arkasında sağlam bir temel olduğunu gösteriyor. Micron hisseleri yıl başından bu yana yüzde 70'ten fazla artarken, Sandisk'in piyasa değeri iki katına çıktı. Gösterge niteliğindeki göreceli güç endeksi (RSI) her iki hisse için de 70'in üzerinde seyrediyor; bu da teknik olarak aşırı alım sinyali olarak kabul ediliyor.
Gelişmenin arka planı
Micron ve Sandisk, yapay zeka sunucularında kullanılan yüksek bant genişlikli bellek (HBM) ve NAND flash bileşenlerinin önde gelen tedarikçileri. AI modellerinin eğitimi ve çıkarımı için devasa veri miktarlarının işlenmesi gerekiyor; bu da geleneksel DRAM'den çok daha hızlı olan HBM3E gibi özel bellek modüllerine olan talebi katlıyor. Teknoloji devleri Meta, Microsoft ve Google, bu yıl yapay zeka altyapı yatırımlarını 200 milyar doların üzerine çıkarmayı planlıyor. Bu talep, Micron'un HBM3E üretimini 2025'te üç katına çıkarma kararı almasına yol açtı.
Öte yandan Sandisk, NAND flash fiyatlarındaki toparlanmadan yararlanıyor. Şirket, geçtiğimiz yıl yaşanan arz fazlasının ardından fiyatları dengelemek için üretimi kısmıştı. Şimdi ise veri merkezlerinde katı hal sürücülerine (SSD) olan talep artıyor. Counterpoint Research verilerine göre, 2024'ün ikinci yarısında NAND flash fiyatları yüzde 25'ten fazla yükseldi.
Bölgesel veya küresel boyut
Bellek çipi piyasasındaki bu yükseliş, sadece ABD'li şirketlerle sınırlı değil. Güney Koreli Samsung Electronics ve SK Hynix de benzer bir ivme yakalamış durumda. SK Hynix, HBM pazarında liderliğini korurken, Samsung ise agresif yatırımlarla pazar payını artırmaya çalışıyor. Çin'in YMTC'si ise NAND flash alanında ABD yaptırımlarına rağmen üretim kapasitesini genişletiyor. Küresel bellek pazarının 2025 yılında 200 milyar dolara ulaşması bekleniyor. Ancak analistler, mevcut stok seviyelerinin tarihi ortalamaların üzerinde olduğu konusunda uyarıyor. Eğer yapay zeka yatırımları beklenenden yavaş gerçekleşirse, fiyatlarda sert bir düzeltme yaşanabilir. Ayrıca jeopolitik riskler de göz ardı edilmemeli: ABD'nin Çin'e yönelik yarı iletken ihracat kısıtlamaları, bellek tedarik zincirinde belirsizlik yaratıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye'nin doğrudan bellek çipi üretimi bulunmamakla birlikte, gelişmeler dolaylı etkiler yaratıyor. Yapay zeka ve veri merkezi yatırımları, Türkiye'de bilişim altyapısının modernizasyonunu hızlandırabilir. Özellikle savunma sanayi ve yapay zeka girişimleri için yüksek performanslı bileşenlere erişim kritik önem taşıyor. Bununla birlikte, fiyat artışları Türkiye'nin ithalat faturasını olumsuz etkileyebilir. Küresel bellek fiyatlarındaki olası bir düzeltme ise Türkiye'nin teknoloji alımlarında avantaj sağlayabilir. Uzun vadede, Türkiye'nin milli yarı iletken stratejisi kapsamında bellek üretimine yatırım yapma fırsatları değerlendirilmeli.
