Michigan'daki Demokrat Parti vali adaylığı ön seçiminde, eski Detroit Sağlık Departmanı direktörü Abdul El-Sayed'in beklenmedik yenilgisi, Amerikan-İsrail Halkla İlişkiler Komitesi'nin (Aipac) stratejisini değiştirmesine neden oldu. Edinilen bilgilere göre, Aipac artık El-Sayed'in karşısında yer alacak Cumhuriyetçi adayı desteklemeye hazırlanıyor. Bu gelişme, özellikle ABD'deki Müslüman ve ilerici seçmenler arasında büyük yankı uyandırırken, İsrail yanlısı lobinin Demokrat Parti içindeki etkisini yeniden gündeme getirdi.
Gelişmenin Arka Planı
Abdul El-Sayed, Michigan'daki Demokrat ön seçiminde, eski Detroit Belediye Başkanı ve iş insanı Gretchen Whitmer ile eski Genesee County Savcısı Shri Thanedar ile yarışmıştı. El-Sayed, özellikle genç seçmenler ve ilerici kesimlerden büyük destek almış, Bernie Sanders'ın başkanlık kampanyasının da önemli isimlerinden biri olmuştu. Ancak ön seçimde üçüncü sırada kalarak yarışı kaybetti. Bu yenilgi, hem El-Sayed'in kampanyası hem de Michigan'daki Müslüman toplum için büyük bir hayal kırıklığı yarattı.
Aipac'ın bu süreçteki rolü ise dikkat çekiyor. Komite, El-Sayed'in İsrail politikalarına yönelik eleştirileri nedeniyle onu hedef almıştı. El-Sayed, kampanya sürecinde İsrail'in Filistin topraklarındaki işgalini ve yerleşim politikalarını açıkça eleştirmiş, iki devletli çözümü savunmuştu. Bu tutum, Aipac'ın tepkisini çekmiş ve komite, El-Sayed'in seçilmesini engellemek için büyük çaba harcamıştı. Şimdi ise Aipac'ın, Cumhuriyetçi adayı destekleyerek bu mücadelesini bir üst seviyeye taşıyacağı belirtiliyor.
Michigan'da Cumhuriyetçi Parti'nin vali adayı, iş insanı ve eski federal savcı Bill Schuette olarak belirlenmişti. Schuette, Trump'ın desteklediği bir isim olarak öne çıkıyor. Aipac'ın Schuette'i desteklemesi durumunda, bu komitenin Demokrat Parti içindeki etkisini bir kenara bırakarak doğrudan Cumhuriyetçi Parti'ye yakınlaştığı yorumları yapılıyor. Bu durum, ABD'deki İsrail yanlısı lobinin iki partili geleneksel stratejisinde bir kırılmaya işaret ediyor.
Bölgesel veya Küresel Boyut
Aipac'ın bu kararı, yalnızca Michigan siyasetini değil, ABD genelinde Müslüman ve ilerici seçmenlerin Demokrat Parti'ye olan güvenini de etkileyebilir. Özellikle 2018 ara seçimleri öncesinde, Aipac'ın bu tür bir müdahalesi, Demokrat Parti içindeki ilerici kanat ile daha merkezci kesimler arasındaki gerilimi artırabilir. Ayrıca, İsrail-Filistin meselesinin ABD iç siyasetindeki kutuplaştırıcı etkisi bir kez daha gündeme gelecek.
Bu gelişme, dolaylı olarak Ortadoğu'daki dengeleri de ilgilendiriyor. İsrail'in Filistin politikalarına yönelik eleştirilerin ABD'de daha fazla görünürlük kazanması, bölgedeki tansiyonu etkileyebilir. Öte yandan, Aipac'ın Cumhuriyetçi adayı desteklemesi, İsrail hükümetinin ABD'deki müttefikleriyle olan ilişkisini de etkileyebilir. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun Trump yönetimiyle yakın ilişkileri biliniyor; bu kararın iki ülke arasındaki ilişkilere yansıması olası.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin ABD'deki lobi faaliyetleri ve Müslüman toplumun siyasi katılımı açısından önemli bir gösterge. Aipac'ın bu müdahalesi, ABD siyasetinde İsrail yanlısı lobilerin ne denli etkili olduğunu bir kez daha ortaya koyarken, Türkiye'nin de benzer lobi faaliyetlerini güçlendirmesi gerektiğine dair tartışmaları beraberinde getirebilir. Ayrıca, El-Sayed gibi Müslüman kökenli adayların seçimlerde karşılaştığı zorluklar, Türk-Amerikan toplumunun siyasi katılımını etkileyebilecek bir örnek teşkil ediyor. Türkiye'nin, ABD'deki Müslüman toplumu ve ilerici gruplarla ilişkilerini güçlendirmesi, bu tür gelişmelere karşı daha etkin bir duruş sergilemesine yardımcı olabilir.
