Meksika ve Kanada, Amerika Birleşik Devletleri ile imzalanan ABD-Meksika-Kanada Anlaşması'nın (USMCA) süresinin 16 yıl daha uzatılması yönünde ortak bir tutum sergiliyor. 2020 yılında yürürlüğe giren ve 2026'da sona ermesi planlanan anlaşma, Kuzey Amerika'nın ekonomik entegrasyonunun temel taşlarından biri. Her iki ülke de anlaşmanın istikrar sağladığını ve bölgesel ticaretin canlanmasına katkıda bulunduğunu vurguluyor. Uzatma görüşmeleri, özellikle ABD seçimleri ve olası politika değişiklikleri öncesinde stratejik bir önem taşıyor.
Gelişmenin Arka Planı
USMCA, eski NAFTA'nın yerini alarak 1 Temmuz 2020'de yürürlüğe girdi. Anlaşma, otomotiv, tarım, fikri mülkiyet ve dijital ticaret gibi alanlarda kapsamlı düzenlemeler getiriyor. Meksika ve Kanada, anlaşmanın kendilerine önemli ticari avantajlar sağladığını düşünüyor. Özellikle Meksika, ABD'ye ihracatının büyük kısmını USMCA kapsamında gerçekleştiriyor. Kanada ise süt ürünleri ve otomotiv sektöründe anlaşmadan faydalanıyor.
Uzatma talebi, ABD Başkanı Joe Biden yönetimine iletilmiş durumda. Ancak ABD'de kasım ayında yapılacak başkanlık seçimleri, anlaşmanın geleceği konusunda belirsizlik yaratıyor. Eski Başkan Donald Trump'ın yeniden seçilmesi halinde USMCA'ya ilişkin tutumunun değişebileceği endişesi bulunuyor. Trump, daha önce anlaşmayı imzalasa da ticaret savaşlarının öncüsü olmuştu.
Bölgesel ve Küresel Boyut
USMCA'nın süresinin uzatılması, yalnızca üç ülke için değil, küresel ticaret dengeleri açısından da kritik. Kuzey Amerika, dünyanın en büyük serbest ticaret bölgelerinden birini oluşturuyor. Anlaşmanın sona ermesi, tedarik zincirlerinde aksamalara ve yatırım iştahında azalmaya yol açabilir. Özellikle Çin'in Asya-Pasifik'teki etkisini artırdığı bir dönemde, Kuzey Amerika'nın entegre bir pazar olarak kalması, Batı ittifakı için stratejik bir avantaj sağlıyor.
Görüşmelerde en hassas konulardan biri, otomotiv sektöründeki menşe kuralları. USMCA, araçların yüzde 75'inin bölgede üretilmesini şart koşuyor. Bu oranın korunması veya artırılması, özellikle Meksika'daki otomotiv yatırımları için belirleyici olacak. Ayrıca dijital ticaret ve e-ticaretin düzenlenmesi de uzatma müzakerelerinde öne çıkacak başlıklar arasında.
Türkiye Açısından Değerlendirme
USMCA'nın süresinin uzatılması, Türkiye'yi doğrudan etkilemese de küresel ticaret dengeleri açısından önem arz ediyor. Kuzey Amerika'nın entegre bir pazar olarak kalması, Türkiye'nin bu bölgeye ihracatını dolaylı olarak etkileyebilir. ABD ve Meksika ile ticari ilişkileri bulunan Türk firmaları, anlaşmanın sağladığı istikrardan faydalanabilir. Ayrıca, korumacılık eğilimlerinin arttığı bir dönemde, USMCA gibi bölgesel anlaşmaların uzatılması, çok taraflı ticaret sisteminin gücünü koruduğuna işaret ediyor. Türkiye, kendi ticaret anlaşmalarını güçlendirirken bu gelişmeyi referans alabilir.
