Fransa’da aşırı sağcı Ulusal Birlik (RN) partisinin lideri Marine Le Pen’in siyasi kaderi, bugün Paris İstinaf Mahkemesi’nde görülecek kritik bir duruşmayla şekillenecek. Mahkemenin, Le Pen’in 2027 cumhurbaşkanlığı seçimlerine katılıp katılamayacağına ilişkin vereceği karar, yalnızca Fransa’nın değil, tüm Avrupa’nın siyasi dengelerini etkileme potansiyeli taşıyor. Le Pen, 2025 yılında Avrupa Parlamentosu fonlarını usulsüz kullandığı gerekçesiyle mahkûm edilmiş ve beş yıl süreyle seçilme hakkından men cezası almıştı. Bu cezanın ertelenmesi veya iptali halinde Le Pen, cumhurbaşkanlığı yarışında yeniden favori konumuna yükselebilir.
Davanın arka planı ve yargı süreci
Marine Le Pen, 2004-2016 yılları arasında Avrupa Parlamentosu’nda görev yaparken, parlamentonun kendisine tahsis ettiği fonları parti çalışanlarının maaşlarını ödemek için kullanmakla suçlanıyor. Fransız yargısı, bu fonların kişisel veya parti amaçlı kullanımını yasa dışı bularak Le Pen’e 2025 yılında dört yıl hapis (ikisi ertelenmiş) ve 300 bin avro para cezası vermişti. En önemlisi, beş yıl boyunca herhangi bir kamu görevine seçilme yasağı getirilmişti. Le Pen bu kararı temyize taşıdı ve bugünkü duruşmada mahkemenin ya cezayı onaması ya da bozması bekleniyor. Eğer mahkeme seçilme yasağını kaldırırsa, Le Pen 2027’de Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un karşısına çıkma şansını elde edecek.
Duruşmanın önemi sadece Le Pen’in kişisel kariyeriyle sınırlı değil. Fransa’daki siyasi sistemde cumhurbaşkanlığı seçimleri iki turlu yapılıyor ve Le Pen’in ikinci tura kalması halinde Macron’u mağlup etme ihtimali anketlerde her geçen gün artıyor. Özellikle göç, güvenlik ve ekonomi gibi konularda seçmenlerin giderek sağa kaydığı göz önüne alındığında, Le Pen’in adaylığının önünün açılması Fransa siyasetinde büyük bir deprem etkisi yaratabilir.
Bölgesel ve küresel boyut
Le Pen’in olası bir zaferi, Avrupa Birliği’nin geleceği açısından da belirleyici olacak. Le Pen, Avrupa entegrasyonuna karşı çıkan, ulusal egemenliği ön plana çıkaran ve AB’yi “bürokratik bir canavar” olarak tanımlayan bir siyasetçi. Fransa’nın AB’den ayrılması (Frexit) fikrini daha önce dillendiren Le Pen, son yıllarda bu söylemini yumuşatsa da, AB karşıtı duruşunu koruyor. Ayrıca Rusya’ya yönelik yaptırımlara karşı çıkması, NATO’nun askeri kanadından çekilme önerileri ve Çin ile daha yakın ekonomik ilişkiler kurma vaatleri, Batı ittifakında ciddi kırılmalara yol açabilir. Fransa’nın BM Güvenlik Konseyi daimi üyesi ve nükleer güç olduğu düşünülürse, Le Pen’in cumhurbaşkanı seçilmesi uluslararası sistemde bir paradigma değişimi anlamına gelebilir.
Öte yandan, Le Pen’in yargılandığı dava, Avrupa genelinde aşırı sağcı liderlere yönelik yargısal süreçlerin bir parçası olarak da görülüyor. İtalya’da Başbakan Yardımcısı Matteo Salvini, Almanya’da AfD liderleri ve Macaristan’da Viktor Orban’ın karşı karşıya kaldığı benzer davalar, Avrupa’da popülist liderlerin yargı eliyle saf dışı bırakılmaya çalışıldığı yönünde eleştirilere neden oluyor. Le Pen’in bugün alacağı karar, bu tartışmaları daha da alevlendirebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Fransa’daki bu gelişme, Türkiye’nin AB ile ilişkileri ve NATO içindeki konumu açısından dolaylı fakat önemli yansımalar taşıyor. Le Pen’in cumhurbaşkanı olması halinde, Türkiye’nin AB üyelik sürecinin tamamen rafa kalkması muhtemeldir; zira Le Pen, Türkiye’nin AB üyeliğine kesin bir dille karşı çıkmaktadır. Ayrıca, Le Pen’in NATO’dan çekilme veya savunma harcamalarını kısma vaatleri, ittifak içinde Türkiye’nin elini güçlendirebilir ya da zayıflatabilir; bu, Türkiye’nin güvenlik politikalarını yeniden gözden geçirmesini gerektirebilir. Ekonomik olarak ise, Fransa’daki siyasi istikrarsızlık, iki ülke arasındaki ticaret hacmini olumsuz etkileyebilir. Kısacası, Le Pen’in siyasi kaderi sadece Fransa’yı değil, Türkiye’nin Avrupa ve transatlantik ilişkilerini de yakından ilgilendiriyor.
