Malezya'nın tarihi ve kültürel mirasıyla ünlü eyaleti Penang, çevre kirliliğiyle mücadelede yeni bir döneme giriyor. Artık çöp atanlar uyarılmak yerine doğrudan yaptırımla karşı karşıya kalacak. Eyalet yetkilileri, 1 Ocak 2024’te başlayan altı aylık bir geçiş sürecinin ardından 10 Temmuz’da yürürlüğe giren yeni uygulama kapsamında, belediye ekiplerinin giydiği vücut kameraları (bodycam) kayıtlarını delil olarak kullanarak kirleticilere para cezası kesiyor veya mahkeme kararıyla toplum hizmeti cezası verdiriyor. Bu adım, ülke genelinde başlatılan temizlik kampanyasının bir parçası olarak dikkat çekiyor.
Yeni Uygulamanın Detayları
Penang Adası ve anakara bölgesini kapsayan uygulama, çevre ihlallerini tespit etmek için iki aşamalı bir sistem öngörüyor. İlk aşamada, belediye zabıta ekipleri sokaklarda devriye gezerken bodycam kaydı yapacak. İkinci aşamada ise kayıtlar merkezi bir veri tabanına aktarılarak incelenecek. Tespit edilen ihlallerde, çöp atan kişiye 250 ila 2.000 Malezya ringgiti (yaklaşık 55-440 dolar) arasında değişen para cezası kesilecek. Cezayı ödemeyenler ise mahkemeye sevk edilecek ve hâkim kararıyla 24 saate kadar toplum hizmeti yapmak zorunda kalacak. Penang Belediye Başkanı Rajendran Anthony, yaptığı açıklamada, “Geçiş sürecinde halkı bilgilendirdik, artık uyarı dönemi bitti. Kameralar kayıtta, herkes kurallara uysun” ifadelerini kullandı. Uygulamanın ilk iki haftasında 47 kişiye ceza kesildiği, 12 kişinin ise toplum hizmeti cezasına çarptırıldığı belirtiliyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Malezya, Güneydoğu Asya'da çevre kirliliğiyle mücadelede öncü ülkelerden biri olarak öne çıkıyor. 2022’de başlatılan “Temiz Malezya” kampanyası kapsamında başkent Kuala Lumpur ve Selangor gibi büyük şehirlerde benzer uygulamalar hayata geçirilmişti. Penang’ın bodycam uygulaması ise bölgede bir ilk olma özelliği taşıyor. Singapur ve Tayland gibi komşu ülkeler de benzer teknolojileri değerlendirirken, Endonezya’nın başkenti Cakarta’da çöp toplama robotları kullanılıyor. Küresel ölçekte ise akıllı şehir uygulamaları kapsamında sensor ve kamera sistemleri yaygınlaşıyor. Örneğin, Londra’da hava kirliliği ölçüm cihazları, Tokyo’da ise çöp ayrıştırma kameraları kullanılıyor. Penang’ın bu girişimi, Asya’da çevre denetiminde teknoloji kullanımının arttığına işaret ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Malezya’nın bu uygulaması, Türkiye’de benzer çevre sorunlarıyla mücadele eden yerel yönetimler için örnek teşkil edebilir. Özellikle büyükşehirlerde çöp atma ve çevre ihlalleriyle mücadelede bodycam veya mobil kamera sistemlerinin kullanımı, caydırıcılığı artırabilir. Türkiye’nin Malezya ile ticari ve kültürel ilişkileri göz önüne alındığında, bu tür uygulamaların bilgi paylaşımı yoluyla adapte edilmesi mümkün. Ayrıca, Asya-Pasifik bölgesinde artan çevre bilinci, Türkiye’nin yeşil dönüşüm politikalarına paralel bir gelişme olarak değerlendirilebilir.
