Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, İtalya'nın ev sahipliğinde düzenlenen G7 Zirvesi sırasında kameralara yakalandı. İkili, eski ABD Başkanı Donald Trump'ın olası dönüşüne karşı Ukrayna'ya desteğin nasıl sürdürüleceğini masaya yatırdı. Görüntülerde Macron ve Zelenskiy'nin birbirlerine notlar alarak ve haritalar üzerinde çalışarak yoğun bir strateji toplantısı yaptığı görülüyor. Görüşmenin ana gündem maddesi, Trump'ın yeniden başkan seçilmesi durumunda ABD'nin Ukrayna'ya sağladığı askeri ve mali yardımın kesilme ihtimaline karşı alternatif bir yol haritası oluşturmaktı.
G7 Zirvesi'nde Ukrayna ve barış görüşmeleri
Salı günü başlayan G7 Zirvesi'nde, liderler Ukrayna'ya destek ve Rusya ile olası barış görüşmeleri konularını ele aldı. Zirveye ABD Başkanı Joe Biden, İngiltere Başbakanı Rishi Sunak, Almanya Başbakanı Olaf Scholz, Japonya Başbakanı Fumio Kishida, Kanada Başbakanı Justin Trudeau ve İtalya Başbakanı Giorgia Meloni de katıldı. Toplantının ana başlıkları arasında Ukrayna'ya ilave askeri yardım paketleri, Rusya'ya karşı yeni yaptırımlar ve Ukrayna'nın savaş sonrası yeniden inşası için bir fon oluşturulması yer aldı. Liderler ayrıca, Çin'in Rusya'ya verdiği destek konusunda endişelerini dile getirdi ve Pekin'e Moskova ile bağlarını kesmesi çağrısında bulundu.
Macron ve Zelenskiy'nin özel görüşmesinde, Trump'ın olası dönüşüne karşı bir 'B planı' üzerinde durulduğu belirtiliyor. Fransa Cumhurbaşkanı'nın, Avrupa'nın kendi savunma kapasitesini artırması ve ABD desteği olmadan da Ukrayna'ya yardım etmeye devam etmesi gerektiğini vurguladığı öğrenildi. Zelenskiy ise, Trump'ın daha önce Ukrayna'ya yönelik eleştirilerine ve Rusya'ya yakın duruşuna dikkat çekerek, Kiev'in alternatif güvenlik garantilerine ihtiyacı olduğunu ifade etti. Görüşmede ayrıca, savaşın sona ermesi halinde uygulanması planlanan barış formülü ve Ukrayna'nın NATO üyeliği konuları da ele alındı.
Bölgesel ve küresel boyut
ABD'nin Ukrayna'ya sağladığı askeri yardım, savaşın başlangıcından bu yana yaklaşık 75 milyar doları buldu. Trump'ın başkan seçilmesi halinde bu yardımın kesilebileceği veya azaltılabileceği yönündeki endişeler, Avrupalı müttefikleri alternatif arayışlara itiyor. Macron'un liderliğinde Fransa, Avrupa'nın stratejik özerkliği kavramını yeniden canlandırmayı hedefliyor. Bu kapsamda, Avrupa Savunma Fonu'nun güçlendirilmesi ve ortak bir askeri müdahale gücü oluşturulması planlanıyor. Öte yandan, Ukrayna'nın savaş alanındaki durumu da giderek zorlaşıyor; Rusya'nın doğu cephesinde yeni saldırılar başlatması ve Harkiv bölgesinde ilerleme kaydetmesi, Kiev'i daha fazla silah ve mühimmat talebine yöneltiyor.
G7 Zirvesi'nde alınan kararlar arasında, Ukrayna'ya ait dondurulmuş Rus varlıklarından elde edilen gelirlerin kullanılması da yer alıyor. Liderler, bu fonların Ukrayna'nın yeniden inşası ve silah alımları için kullanılması konusunda prensipte anlaştı. Ancak bu planın hukuki boyutları ve uzun vadede uygulanabilirliği halen tartışmalı. Rusya ise, G7'nin Ukrayna'ya verdiği desteği 'provokatif' olarak nitelendiriyor ve karşı tedbirler alacağını duyuruyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin Ukrayna-Rusya savaşındaki arabuluculuk rolü ve NATO içindeki konumu açısından önem taşıyor. Türkiye, hem Ukrayna'ya insansız hava araçları ve askeri teçhizat sağlayarak hem de Rusya ile enerji ve ticaret bağlarını sürdürerek dengeli bir politika izliyor. Macron ve Zelenskiy'nin Trump'a karşı strateji geliştirmesi, ABD'nin olası bir yönetim değişikliğinde Türkiye'nin de pozisyonunu etkileyebilir. Trump döneminde Türkiye-ABD ilişkileri S-400 krizi ve Suriye politikası nedeniyle gerilmişti. Bu nedenle Ankara, Avrupa ile savunma işbirliğini derinleştirme ve alternatif güvenlik yapıları arayışını sürdürebilir. Ayrıca Türkiye, Ukrayna'nın yeniden inşasında müteahhitlik ve ticaret fırsatları gözetiyor; ancak savaşın uzaması bu planları da ertelemektedir.
