Pakistan mahkemeleri, Belucistan’ın en tanınmış aktivistlerinden Mahreng Baloch’u yargıladığı davanın kararını açıkladı. Baloch, “terör faaliyetlerine destek” suçundan mahkûm edildi. Ancak bu kararın Pakistan devleti için bir pirus zaferi olduğu yorumları yapılıyor. Devlet, popüler bir ismi hapse atarak kısa vadede bir kazanç elde etmiş gibi görünse de, Beluç toplumunda siyasi protesto ve muhalefete yer olmadığı algısı güçleniyor. Bu durum, bölgedeki istikrarsızlığı daha da derinleştirebilir.
Gelişmenin Arka Planı
Mahreng Baloch, Belucistan’ın insan hakları ihlalleri ve kaynaklarının sömürülmesine karşı yürüttüğü kampanyalarla bölgede ve uluslararası alanda tanınan bir figür. Baloch, defalarca gözaltına alınmasına rağmen aktivizmini sürdürdü. Son mahkûmiyeti, Pakistan yargısının sivil toplum üzerindeki baskısını artırdığı bir döneme denk geldi. Hükümet, Belucistan’da artan ayrılıkçı hareketlere karşı sert önlemler alırken, Baloch gibi sivil liderlerin susturulması stratejisinin bir parçası olarak görülüyor. Belucistan, Pakistan’ın gaz ve maden rezervleri açısından zengin ancak yoksul bölgesi; bölge halkı merkezi hükümetin kendilerini ihmal ettiğini düşünüyor.
Baloch’un mahkûmiyeti, Beluç aktivistler arasında öfkeye yol açtı. Bölgede düzenlenen protestolarda güvenlik güçleri ile göstericiler arasında zaman zaman şiddetli çatışmalar yaşandı. Analistler, bu mahkûmiyetin Beluçların devlete olan güvenini daha da azaltacağını ve radikalleşmeyi körükleyebileceğini belirtiyor. Pakistan hükümeti ise Baloch’un yasadışı faaliyetlerde bulunduğunu ve yargının bağımsız olduğunu savunuyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Mahreng Baloch davası, yalnızca Pakistan’ın iç meselesi değil. Hindistan-Çin rekabeti ve Çin’in Kuşak ve Yol Projesi’nin (BRI) bir parçası olan Gwadar Limanı, Belucistan’ı stratejik öneme sahip bir bölge haline getirdi. Pakistan’ın Belucistan’daki istikrarsızlıkla başa çıkma biçimi, uluslararası yatırımcıların güvenini etkileyebilir. Özellikle Çin, Gwadar’a büyük yatırım yapmış durumda; bölgedeki huzursuzluk, Çin çıkarlarını tehdit ediyor.
Mahkûmiyet kararı, insan hakları örgütleri tarafından kınandı. Uluslararası Af Örgütü, Baloch’un derhal serbest bırakılması çağrısı yaptı. Batılı ülkeler ise Pakistan’ın terörle mücadele söylemini desteklemekle birlikte, sivil toplum alanının daraltılmasından endişe duyuyor. Bu durum, Pakistan’ın uluslararası alandaki imajını zedeleyebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, benzer etnik ve bölgesel meselelerle mücadele eden bir ülke olarak Pakistan’daki gelişmeleri yakından izliyor. Belucistan’daki istikrarsızlık, bölgesel güvenliği tehdit etme potansiyeli taşıyor. Türkiye, Pakistan ile yakın diplomatik ilişkilere sahip olsa da, insan hakları ve ifade özgürlüğü konularında duyarlılığı biliniyor. Bu nedenle Ankara’nın, Pakistan’daki sivil toplum baskılarına karşı temkinli bir duruş sergilemesi beklenebilir. Ayrıca, Gwadar Limanı’nın Türkiye’nin Asya ticaret yolları üzerindeki etkisi de değerlendirilebilir; bölgedeki çatışma, Türk şirketlerinin yatırım kararlarını etkileyebilir.
