Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, bugün Paris'te Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Birleşik Krallık Başbakanı Keir Starmer ve Almanya’nın yeni lideri Friedrich Merz’i bir araya getiren kritik bir zirveye ev sahipliği yapıyor. 'İstekliler Koalisyonu' olarak adlandırılan bu gayriresmî ittifak, Ukrayna’nın son haftalarda cephede elde ettiği taktiksel ilerlemeleri değerlendirmek ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’i müzakere masasına oturmaya zorlayacak yeni adımları tartışmak üzere toplanıyor. Zirvenin ana gündem maddeleri arasında Ukrayna’ya ek askerî yardım, savaşın finansmanı ve olası bir ateşkes planı yer alıyor.
Gelişmenin Arka Planı: Ukrayna Savaşında Yeni Dönem
Ukrayna savaşı üçüncü yılına girerken, Kiev yönetiminin son haftalarda Donbas bölgesinde ve Harkiv cephesinde kazandığı sınırlı ancak stratejik başarılar, Batılı müttefikler arasında Rusya’ya karşı daha koordineli bir baskı oluşturulması gerektiği görüşünü güçlendirdi. Macron, zirve öncesinde yaptığı açıklamada, “Ukrayna’nın kaderi Avrupa’nın güvenliğidir. Bu savaşın sonu, ancak Ukrayna’nın güçlü bir konumdan müzakere etmesiyle mümkün olacaktır” ifadelerini kullandı. Zirveye katılan liderler, Ukrayna’nın hava savunmasını güçlendirecek yeni sistemlerin teslimatını hızlandırmayı ve Kiev’e uzun menzilli silah kullanımı konusunda daha fazla esneklik tanımayı ele alıyor.
Bu arada, İngiltere Başbakanı Starmer, Londra’nın Ukrayna’ya 500 milyon sterlinlik yeni bir askerî paket açıklayacağını sinyalini verirken, Almanya Şansölyesi Merz’in de Berlin’in Ukrayna’ya yönelik desteğini artırma sözü vermesi bekleniyor. Zirvede ayrıca, ABD’nin Ukrayna’ya yardımının Kongre’de takılı kaldığı bir dönemde, Avrupa ülkelerinin yükü daha fazla üstlenmesi gerektiği vurgulanacak.
Bölgesel ve Küresel Boyut: Avrupa Güvenliğinin Geleceği
Paris Zirvesi, yalnızca Ukrayna’nın acil ihtiyaçlarını değil, aynı zamanda Avrupa güvenlik mimarisinin yeniden şekillendirilmesini de masaya yatırıyor. Macron’un ‘Avrupa Stratejik Özerkliği’ vizyonu, özellikle ABD’nin bölgeye olan ilgisinin azalabileceği endişeleriyle daha fazla önem kazanıyor. Zirveden çıkacak kararların, NATO’nun doğu kanadının güçlendirilmesi ve Avrupa Birliği’nin savunma sanayi iş birliğinin derinleştirilmesi gibi konularda yol haritası belirlemesi bekleniyor. Analistler, Koalisyon’un Ukrayna’nın NATO üyeliği konusunda net bir takvim belirlemese de, Kiev’e ‘güvenlik garantileri’ sağlayacak bir çerçeve oluşturabileceğini belirtiyor. Öte yandan, Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Batı’nın “Ukrayna’yı Rusya’ya karşı bir savaşta kullanmaya devam ettiğini” savunarak zirveyi sert dille eleştirdi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Ukrayna savaşında dengeli bir politika izleyerek hem Kiev’e askerî destek sağlamış hem de Moskova ile diyalog kanallarını açık tutmuştur. Paris Zirvesi’nde alınacak kararlar, Türkiye’nin Karadeniz güvenliği ve tahıl koridoru anlaşması gibi konulardaki arabuluculuk rolünü etkileyebilir. Zirvede Ukrayna’ya daha fazla silah sevkiyatı kararı çıkması, Rusya’nın Türkiye’ye yönelik baskısını artırabilir. Ancak Türkiye, NATO içindeki konumunu koruyarak ve Ukrayna’nın toprak bütünlüğünü destekleyerek bölgesel istikrar için kilit bir aktör olmaya devam edecektir. Ayrıca, Avrupa’nın güvenlik yapılanmasındaki olası değişiklikler, Türkiye’nin AB ile ilişkilerinde yeni fırsatlar yaratabilir.
