Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik saldırılarını yoğunlaştırdığı bir dönemde, Ukrayna'ya desteği güçlendireceklerini açıkladı. Macron, özellikle hava savunma sistemlerinin teslimatına odaklandıklarını belirterek, ABD yapımı Patriot sistemlerine Avrupa alternatifi oluşturmak için çalıştıklarını söyledi. Bu açıklama, Rus güçlerinin Ukrayna'nın Kryvyi Rih kentindeki bir alışveriş merkezine düzenlediği ve onlarca sivilin ölümüne yol açan ölümcül saldırının ardından geldi. Macron, söz konusu saldırı karşısında 'dehşete düştüğünü' ifade etti.
Avrupa hava savunma stratejisi
Macron, Fransa'nın ev sahipliğinde yapılan bir toplantıda, Avrupa'nın hava savunma kapasitesini güçlendirmek için somut adımlar atılması gerektiğini vurguladı. Fransız lider, ABD'nin Patriot sistemlerine olan bağımlılığın azaltılması ve Avrupa'nın kendi savunma sanayiini geliştirmesi gerektiğini savundu. Bu kapsamda, Fransız-İtalyan ortak yapımı SAMP/T sistemlerinin yanı sıra, kısa ve orta menzilli füze savunma sistemlerinin geliştirilmesi için yeni projeler başlatılacağını duyurdu.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, yaptığı açıklamada, ülkesinin acilen daha fazla hava savunma sistemine ihtiyaç duyduğunu ve Batılı müttefiklerin bu konudaki desteğinin hayati önem taşıdığını belirtti. Zelenskiy, özellikle kış aylarında Rusya'nın enerji altyapısına yönelik saldırılarını artırabileceği uyarısında bulundu.
Kryvyi Rih saldırısı ve uluslararası tepkiler
Rus ordusunun Kryvyi Rih'teki alışveriş merkezine düzenlediği füze saldırısında en az 18 kişi hayatını kaybetti, onlarca kişi yaralandı. Saldırı, savaşın sivil halk üzerindeki yıkıcı etkisini bir kez daha gözler önüne serdi. Macron, bu saldırının ardından yaptığı açıklamada, 'dehşete düştüğünü' belirterek, Ukrayna halkının yanında olduklarını ve faillerin adalet önüne çıkarılacağını söyledi.
Saldırı, uluslararası toplumdan da geniş tepki çekti. ABD Dışişleri Bakanlığı, saldırıyı 'barbarca' olarak nitelendirirken, İngiltere Dışişleri Bakanı da Rusya'nın sivil hedeflere yönelik saldırılarını kınadı. Birleşmiş Milletler ise saldırının savaş suçu teşkil edebileceğine dikkat çekti.
Diplomatik çabalar ve enerji güvenliği
Macron, Ukrayna'ya yönelik desteğin yanı sıra, Avrupa'nın enerji güvenliğini de gündemine aldı. Fransa Cumhurbaşkanı, Avrupa Birliği'nin Rusya'ya yönelik yaptırımlarını güçlendirmesi ve Ukrayna'nın enerji altyapısının onarılmasına katkı sağlanması için çalışacaklarını ifade etti. Bu kapsamda, Fransa'nın Ukrayna'ya ek mali yardım paketleri hazırladığı ve kış aylarında enerji krizi yaşanmaması için Avrupa dayanışmasının önemine vurgu yaptığı bildirildi.
Öte yandan, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in danışmanlarından alınan bilgilere göre, Kremlin'in Ukrayna'daki savaşı sürdürme kararlılığı devam ediyor. Uzmanlar, Rusya'nın özellikle kış öncesi Ukrayna'nın enerji altyapısını hedef alarak halkın moralini bozmayı ve Batı'nın desteğini zayıflatmayı amaçladığını belirtiyor. Ancak Batılı ülkeler, Ukrayna'ya verdikleri desteğin süreceğini ve Rusya'nın saldırganlığına boyun eğmeyeceklerini vurguluyorlar.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, savaşın başından bu yana arabuluculuk rolü üstlenen ve hem Ukrayna hem de Rusya ile diyalog kurabilen nadir ülkelerden biri olarak öne çıkıyor. Macron'un Avrupa hava savunma sistemi girişimi, NATO içerisinde Türkiye'nin de yer aldığı savunma mimarisini yakından ilgilendiriyor. Türkiye, kendi hava savunma sistemlerini geliştirme çabaları kapsamında bu tür Avrupa projelerine potansiyel bir ortak olarak bakabilir. Ancak Türkiye'nin Rusya ile enerji alanındaki iş birliği ve tahıl koridoru anlaşmasındaki aktif rolü, Batı'nın Rusya'ya yönelik yaptırım politikalarıyla zaman zaman çelişiyor. Bu nedenle, Türkiye'nin dengeli dış politikası, Avrupa'nın savunma hamlelerini mesafeli bir ihtiyatla izlemekte.
