Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve Kanada Başbakanı Mark Carney, 20 Eylül'de Kuzey Atlantik'teki Fransız toprağı Saint-Pierre-et-Miquelon'a ziyaret gerçekleştirerek 'ulusların egemenliğini' teyit edecek. Élysée Sarayı'nın Pazar günü yaptığı açıklamaya göre, ziyaret ABD Başkanı Donald Trump'ın bölgeyi Kanada'nın bir parçası olarak gösteren bir harita paylaşmasının ardından geldi.
Trump'ın Harita Paylaşımı ve Egemenlik Vurgusu
ABD Başkanı Donald Trump, geçtiğimiz günlerde sosyal medya hesabından paylaştığı bir haritada Saint-Pierre-et-Miquelon'u Kanada toprağı olarak gösterdi. Bu paylaşım, Fransa ve Kanada'da şaşkınlıkla karşılandı. Élysée Sarayı, ziyaretin 'herhangi bir ülkenin toprak bütünlüğüne saygı gösterilmesi gerektiği' mesajını içerdiğini belirtti. Macron ve Carney, ziyaret sırasında iki ülkenin bölgedeki işbirliğini de ele alacak.
Saint-Pierre-et-Miquelon, Kanada'nın Newfoundland kıyılarının yaklaşık 25 kilometre açığında yer alan ve yaklaşık 6 bin nüfuslu bir Fransız denizaşırı kolektivitesi. 1816'dan bu yana Fransa'ya ait olan adalar, balıkçılık ve denizcilik açısından stratejik öneme sahip. Bölge, aynı zamanda Fransa'nın Kuzey Amerika'daki son toprak parçası olma özelliğini taşıyor.
Trump'ın harita paylaşımı, ABD'nin son dönemdeki genişlemeci söylemlerinin bir parçası olarak yorumlandı. Trump daha önce Grönland'ı satın alma fikrini gündeme getirmiş, Kanada'yı '51. eyalet' olarak nitelendirmiş ve Panama Kanalı üzerinde kontrol iddialarında bulunmuştu. Bu açıklamalar, uluslararası hukuk ve egemenlik ilkelerine aykırı olduğu gerekçesiyle birçok ülke tarafından eleştirilmişti.
Ziyaretin Bölgesel ve Küresel Boyutu
Macron ve Carney'in ziyareti, sadece sembolik bir jest olmanın ötesinde, Kuzey Atlantik'teki güç dengeleri açısından önem taşıyor. Fransa ve Kanada, NATO müttefiki olmalarının yanı sıra, bölgede balıkçılık, deniz güvenliği ve iklim değişikliğiyle mücadele konularında işbirliği yapıyor. Saint-Pierre-et-Miquelon, aynı zamanda Fransa'nın Kuzey Amerika'daki askeri varlığının da merkezi konumunda.
Kanada Başbakanı Mark Carney, göreve geldiğinden bu yana ABD'nin agresif söylemlerine karşı mesafeli bir duruş sergiliyor. Carney, geçtiğimiz aylarda yaptığı açıklamada 'Kanada'nın egemenliğinin tartışmaya açık olmadığını' vurgulamıştı. Macron ise Avrupa'nın stratejik özerkliğini güçlendirme çağrılarını sürdürüyor. İki liderin ortak ziyareti, bu bağlamda Batı ittifakı içindeki çatlaklara işaret ediyor.
Uzmanlar, Trump'ın harita paylaşımının ciddi bir diplomatik kriz yaratmadığını, ancak ABD'nin müttefikleriyle ilişkilerinde güven sorununu derinleştirdiğini belirtiyor. Ziyaretin, Fransa ve Kanada'nın uluslararası hukuka bağlılığını vurgulaması ve diğer ülkelere 'egemenliğe saygı' mesajı vermesi bekleniyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Trump'ın harita paylaşımı ve ardından gelen Macron-Carney ziyareti, Türkiye'nin dış politikası açısından dolaylı da olsa önemli mesajlar içeriyor. ABD'nin uluslararası hukuku hiçe sayan tek taraflı söylemleri, Türkiye'nin de zaman zaman karşılaştığı bir sorun. Ancak bu olay, Batı ittifakı içindeki güven erozyonunu gözler önüne seriyor. Türkiye, NATO içinde denge politikası izlerken, ABD'nin müttefiklerine yönelik bu tür davranışlarını dikkatle izlemeli. Öte yandan, Fransa ve Kanada'nın egemenlik vurgusu, Türkiye'nin Kıbrıs, Ege ve Suriye gibi konulardaki hassasiyetleriyle örtüşüyor. Türkiye, uluslararası platformlarda egemenlik ilkesini savunmaya devam ederken, bu tür gelişmeleri kendi lehine diplomatik argüman olarak kullanabilir.
