Macaristan'da 15 yıllık iktidarını Nisan 2022 seçimlerinde kaybeden eski Başbakan Viktor Orban, partisi Fidesz'in liderlik seçiminde rakipsiz girdiği yarışı kazanarak yeniden parti başkanı seçildi. Orban, seçim yenilgisinin ardından yaptığı konuşmada 'tüm sorumluluğu üstlendiğini' belirtti ve partisinin Rusya yanlısı politikalarının seçmen nezdinde karşılık bulmadığını kabul etti.
Seçim sonuçları ve Orban'ın savunması
Fidesz'in iki yılda bir düzenlenen kongresinde, 59 yaşındaki Orban'ın karşısına herhangi bir aday çıkmadı. Delegelerin oy birliğiyle yeniden genel başkan seçilen Orban, kürsüde yaptığı konuşmada 'Seçmenlerin kararına saygı duyuyorum. Bizim politikalarımızın bir kısmı Macaristan'ın çıkarlarını yeterince koruyamadı' ifadelerini kullandı. Orban, özellikle Ukrayna savaşına yönelik tutumu ve AB ile yaşanan gerginliklerin seçim sonuçlarına etki ettiğini itiraf etti.
Seçim yenilgisine rağmen Fidesz, Macaristan'ın en büyük muhalefet partisi konumunda. Parti içi kaynaklar, Orban'ın liderlik koltuğunu bırakmayarak 2026 seçimlerinde yeniden iktidara dönme planları yaptığını belirtiyor. Orban, konuşmasında 'Muhalefetteyiz ama pes etmiyoruz. Macaristan'ı Avrupa'nın en güçlü ülkelerinden biri yapana kadar mücadele edeceğiz' dedi.
Bölgesel ve küresel boyut
Orban'ın yeniden parti lideri seçilmesi, sadece Macar iç siyaseti için değil, Avrupa Birliği ve NATO açısından da önem taşıyor. Orban, iktidarı döneminde Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile yakın ilişkiler kurmuş, AB'nin Rusya'ya yönelik yaptırımlarını sık sık eleştirmişti. Fidesz'in iktidardan düşmesi, AB içinde Orban'ın veto tehdidini ortadan kaldırmış ve Ukrayna'ya yönelik yardım paketlerinin önünü açmıştı.
Ancak Orban'ın parti içindeki hakimiyeti sürüyor. Avrupa siyasetinde aşırı sağ partilerin yükselişi, Orban'ın yeniden siyasi sahneye dönme ihtimalini artırabilir. Macaristan'da kamuoyu yoklamaları, Fidesz'in oy oranının yüzde 35-40 bandında olduğunu gösteriyor. Uzmanlar, Orban'ın 2026 seçimlerine kadar partisini toparlaması halinde yeniden başbakanlık koltuğuna oturabileceğini değerlendiriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Orban'ın muhalefet lideri olarak kalması, Türkiye-Macaristan ilişkilerini doğrudan etkilemese de bölgesel dengeler açısından önemlidir. Orban, Türkiye'nin AB ile ilişkilerinde zaman zaman arabulucu rolü oynamış, Türk dış politikasına sempatiyle yaklaşmıştı. Muhalefette de olsa, Orban ve Fidesz'in Avrupa Parlamentosu'nda Türkiye karşıtı gruplarla mücadelede bir müttefik olarak kalması Ankara için avantajlıdır. Ayrıca, Orban'ın Rusya yanlısı söylemleri, NATO içinde Türkiye'nin Rusya ile dengeli ilişki kurma çabalarına paralel bir duruş sergilemesine yol açabilir. Bu nedenle, Orban'ın siyasi geleceği, Türk dış politikasının Avrupa ve Rusya eksenindeki manevra alanını dolaylı da olsa etkileyebilir.
