Güney Lübnan'da İsrail sınırına yakın bir köyde dükkan işleten Mark Diab, onlarca yıldır bölgede görev yapan Birleşmiş Milletler barış gücü UNIFIL'in gelecek yıl çekilmesinin köydeki yaşamı altüst edeceğini söylüyor. Diab, "UNIFIL bizim için sadece bir iş değil, o bizim ailemiz" diyerek barış gücüne duyduğu bağlılığı ifade ediyor. UNIFIL'in ayrılması, bölgede istikrarın bozulması ve ekonomik sıkıntıların artması endişesini beraberinde getiriyor.
UNIFIL'in tarihçesi ve bölgedeki rolü
Birleşmiş Milletler Lübnan Geçici Görev Gücü (UNIFIL), 1978 yılında İsrail'in Lübnan'ı işgalinin ardından Güvenlik Konseyi'nin 425 sayılı kararıyla kuruldu. Görev süresi boyunca sayısız kez uzatılan UNIFIL, 2006'daki İsrail-Hizbullah savaşının ardından 1701 sayılı kararla yetkileri genişletilerek güçlendirildi. Bugün yaklaşık 10 bin asker ve sivil personelle bölgede istikrarı sağlamaya çalışan UNIFIL, Lübnan ordusuyla birlikte güneyde devriye geziyor, insani yardım sağlıyor ve yerel halkla günlük etkileşimde bulunuyor. Köylüler için UNIFIL, yıllardır süren çatışmaların gölgesinde bir güvence ve geçim kaynağı oldu. Barış gücünün varlığı, bölgede sükunetin korunmasında kritik bir rol oynadı.
Çekilme planı ve belirsizlikler
UNIFIL'in gelecek yıl çekilmesi kararı, Lübnan hükümeti ve uluslararası toplum arasında tartışmalara yol açtı. Güvenlik Konseyi'nin görev süresini uzatmama yönündeki eğilimi, özellikle İsrail'in UNIFIL'in etkinliğini sorgulaması ve Hizbullah'ın silahlı varlığını sürdürmesi nedeniyle şekillendi. Çekilme, bölgede güvenlik boşluğu yaratabilir ve Hizbullah ile İsrail arasında yeni bir gerilim riskini artırabilir. Lübnan ekonomik krizle boğuşurken, UNIFIL'in sağladığı istihdam ve yerel ekonomiye katkısı da göz ardı edilemez. Köylüler, barış gücünün ayrılmasının ardından kendi güvenliklerinin nasıl sağlanacağı konusunda endişeli. Mark Diab gibi yerel işletmeciler, UNIFIL personelinin alışverişlerinin köy ekonomisinin can damarı olduğunu belirtiyor.
Bölgesel ve küresel yansımalar
UNIFIL'in çekilmesi, sadece Lübnan'ı değil, tüm Orta Doğu'yu etkileyebilecek bir gelişme. Barış gücünün ayrılması, İsrail ile Hizbullah arasında 2006'dan bu yana en ciddi çatışma riskini doğurabilir. Ayrıca, BM'nin bölgedeki etkinliğinin azalması, diğer uluslararası aktörlerin (ABD, Fransa, Rusya) bölgedeki nüfuz mücadelesini derinleştirebilir. Avrupa Birliği ve ABD, UNIFIL'in geri çekilmesinin istikrarsızlığı artıracağı uyarısında bulunuyor. Öte yandan, İsrail, UNIFIL'in Hizbullah'ın silahlanmasını engelleyemediğini savunarak çekilmenin olumlu olabileceğini düşünüyor. Bu belirsizlik ortamında, Lübnan hükümeti uluslararası toplumdan destek arayışında.
Türkiye Açısından Değerlendirme
UNIFIL'in çekilmesi, Türkiye'nin Orta Doğu'daki güvenlik ve istikrar politikalarını doğrudan etkileyebilir. Türkiye, bölgede barış ve istikrarın korunmasına önem veriyor ve UNIFIL gibi uluslararası misyonlara katkı sağlıyor. Çekilme, Türkiye'nin sınır güvenliğini ve bölgesel terörle mücadele stratejilerini yakından ilgilendiriyor. Ayrıca, Lübnan'daki istikrarsızlık, Türkiye'nin ekonomik ve ticari ilişkilerini olumsuz etkileyebilir. Türkiye, muhtemel bir güvenlik boşluğunda arabuluculuk ve insani yardım rollerini üstlenmeye aday. Bu nedenle, UNIFIL'in çekilme süreci Türk dış politikası için yakından takip edilmesi gereken bir konu.
