Lübnan ile İsrail arasında varılan barış anlaşması, ülkede derin bir kuşku ve endişe dalgası yaratmış durumda. Hizbullah'ın silahlı kanadına karşı olan Lübnanlılar bile bu anlaşmanın ülkenin egemenliğini zedeleyeceğinden ve bölgesel dengeleri bozacağından korkuyor. Anlaşma, özellikle güney Lübnan'da yaşayan siviller arasında tedirginlikle karşılanırken, birçok kişi anlaşmanın kalıcı barış getirmekten ziyade yeni bir çatışma döneminin habercisi olduğunu düşünüyor.
Gelişmenin arka planı
Lübnan hükümeti, İsrail ile imzaladığı barış anlaşmasını ekonomik krizden çıkış ve bölgesel istikrar için bir fırsat olarak sunuyor. Ancak anlaşma, özellikle Hizbullah'ın askeri kanadının varlığı ve İran ile bağlantıları nedeniyle son derece karmaşık bir zeminde duruyor. Hizbullah, İsrail'e karşı uzun yıllardır sürdürdüğü silahlı mücadelede en önemli aktörlerden biri olarak öne çıkıyor ve anlaşmayı Lübnan'ın egemenliğine bir darbe olarak nitelendiriyor. Öte yandan Hizbullah karşıtı kesimler de anlaşmanın, Hizbullah'ı zayıflatmayı hedeflediği için aslında ülke içindeki mezhepsel gerilimi artırabileceği endişesini taşıyor. Anlaşma, Lübnan'da 1975-1990 iç savaşı ve ardından gelen işgal dönemlerine benzer bir kutuplaşma yaratmış durumda. Ekonomik çöküşün eşiğindeki ülkede, halkın büyük bir kısmı temel ihtiyaçlarını karşılamakta zorlanırken, bu tür bir diplomatik hamlenin öncelikler sırasında nerede durduğu da sorgulanıyor.
Bölgesel veya küresel boyut
Anlaşma, sadece Lübnan-İsrail ilişkilerini değil, tüm Ortadoğu dengelerini etkileme potansiyeli taşıyor. İsrail'in bölgede normalleşme adımları, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi Körfez ülkeleriyle olan ilişkilerinde ilerleme sağlarken, Lübnan'ın da bu sürece dahil olması İran'ı rahatsız ediyor. İran, Hizbullah üzerinden Lübnan'da önemli bir nüfuza sahip ve anlaşmanın bu nüfuzu azaltacağını düşünüyor. Ayrıca, Suriye ve Filistin meselesi de bu anlaşmayla yeniden şekillenebilir. Bölgedeki Arap kamuoyu, İsrail ile normalleşmeye sıcak bakmazken, özellikle Filistin davasını destekleyen kesimler anlaşmayı bir ihanet olarak görüyor. ABD ise anlaşmayı barış sürecine katkı olarak selamlarken, Rusya ve Çin gibi diğer küresel güçlerin bu gelişmeye temkinli yaklaştığı belirtiliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Lübnan-İsrail barış anlaşması, Türkiye'nin Ortadoğu politikası açısından önemli bir gelişmedir. Türkiye, Filistin davasına verdiği destek ve bölgede denge politikası izleme çabalarıyla bu tür anlaşmaları yakından takip etmektedir. Anlaşmanın, İsrail ile normalleşmeyi hızlandırması ve Türkiye'nin bölgedeki nüfuzunu etkilemesi muhtemeldir. Ayrıca, Doğu Akdeniz'deki enerji kaynaklarının paylaşımı ve deniz yetki alanları konusunda Türkiye'nin çıkarları da bu anlaşmadan doğrudan etkilenebilir. Türkiye, Lübnan'da yaşayan Türkmen toplumu ve siyasi dengeler göz önüne alındığında, anlaşmanın ülkedeki istikrarı artırmasından yana olacak ancak kendi ulusal güvenlik endişelerini de dikkate alarak temkinli bir yaklaşım sergileyecektir.
